Tuesday, February 2, 2016

Seven Falls - Uda Maliboda - ඇලි හත සොයා......

නම් නොලද ඇල්ලක්...
ජීවිතයේ සහභාගි වන්නට ලැබුණු දුෂ්කරතම සහ සුන්දරතම චාරිකාවකට පසුගිය ජනවාරි මාසයේ එක්වන්නට ලැබුණා. ශ්‍රීලංකා දියඇලි මිතුරු සංසදය මගින් සංවිධානය කල මේ ගමන යෙදී තිබුණේ ලංකාවේ බොහෝ දෙනෙකුගේ ඇස නොගැසුණු අතිශය සුන්දර පෙදෙසක් වන සිරිපා රක්ෂිතයේ ඇලි හත සොයා යන්නටයි.
ඇලිහත නමින් නම් කෙරුණත් මේ දියඇලි පද්ධතිය තුළ ඊට වඩා ඇලි සංඛ්‍යාවක් පිහිටන බවයි අපේ අත්දැකීම වුණේ. ඇතැම් දියඇලි මේ වන තෙක් වාර්තා නොවී පැවතීම විශේෂයක්. මේ අපූර්ව දියඇලි පද්ධතියට ජීවය දෙන්නේ සීතාවක ගඟ එසේත් නැතිනම් නයා ගඟ විසින්. මේ ගංගාව කැළණි ගඟ පෝෂණය කරන ප්‍රධානතම ජල පෝෂකයක්.

ඇලිහත පිහිටා තිබෙන්නේ දැරණියගල නගරයේ සිට අතිදුෂ්කර ගමන් මගක කිලෝමීටර 18ක් පමණ ගමන්කළ පසු හමුවන උඩමාලිබොඩ ප්‍රදේශයේයි. 


උඩ මාලිබොඩ....
මේ ගම්වැසියන් මුහුණ පාන ප්‍රවාහන දුෂ්කරතා හා සසඳා  බලද්දී අප කෙතරම් වාසනාවන්තදැයි සිතුණු වාර අනන්තයි.


ගමන දුරයි මග කටුකයි..
මේ ආකරයට වාහනයෙන් බසිමින් එය තල්ලු කරමින් සෑහෙන දුරක් ගිය අපි අවසානයේ සිරිපා රක්ෂිතයේ මායිමට පැමිණියා. ඈතින් යාන්තමින් දිස්වුණු ඇලිහත දියඇලි පද්ධතියේ පළමු ඇල්ල අපේ මහන්සිය සෝදා හැරියේ ක්ෂණයකින්.


ඇලිහත ඉතා අෑතින්..
මේ සුන්දර දියඇලි පද්ධතියේ අනාගතය එතරම් හිතකර නොවන බව අපට මනාව පසක් වුණේ එහි ඉදිකර ඇති කුඩා ජලවිදුලි බලාගාරය දැකීමෙන්. ර‍ටට පිළිලයක් වී ඇති මේ කුඩා ජලවිදුලි බලාගාර නිසා වැනසෙන පාරිසරික වටිනාකම් මෙතකැයි කියන්නට බැහැ.  දෙවන ඇල්ලට ඉහළින් ඉදිකර ඇති බැම්මක් මගින් දියපහර හරස්කර වනය තුළින් එළන ලද විශාල බටයක් ඔස්සේ මේ විදුලි බලාගාරයට ජලය ලබා ගන්නවා. බටය දෙපස අඩි දහයක් පමණ කිලෝමීටර් එකහමාරක් තරම් දුරකට වනය එළිපෙහෙළි කර තිබුණා. දැඩි ස්වභාවික රක්ෂිතයක මේ තරම් දේවල් කරන්නට අවසර දුන්නේ කවුද?
රටට හෙණයක් වූ කුඩා බලාගාර...
මේ ඔබ දකින්නේ ඇලිහත දියඇලි පද්ධතියේ අපට මුලින්ම මුණගැහෙන ඇල්ල. ඇත්තටම කිව්වොත් ඇලිහත පද්ධතියේ අවසාන ඇල්ල. මේ ඇල්ල දෝතළු ඇල්ල වශයෙනුත් හැඳින්වෙනවා. මේ ඇලි පද්ධතියේ නමකින් හඳුන්වන එකම ඇල්ල මේකයි.
දෝතළු ඇල්ල... අකාලයේ මරා දැමූ සුන්දරිය...
සාමාන්‍යයෙන් ඇලි පද්ධතියක පහළම ඇල්ල විශාල ජල ධාරිතාවක් දැරීම සාමාන්‍ය තත්ත්වයක්. නමුත් මේ ඇලි පද්ධතියේ අවසාන ඇල්ල දෙස බලන්න. ඉහළින් ජලය සූරා කෑම නිසා දෝතළු ඇල්ල මන්ද පෝෂණයෙන් පෙළෙන රූප සුන්දරියක් වගෙයි.
දිය ඇල්ල ඔස්සේ ඉහළට...
ඇල්ලේ ජලය අඩුවී තිබීම නිසා ඇල්ල ඔස්සේ ඉහළට නගින්නට අප තීරණය කළා. වනය තුළින් ගමන්කරනවාට වඩා අඩු කාලයකින් ඉහළ නගින්නට එමගින් අපට අවස්ථාව සැලසුනා. නමුත් එය ඉතාම කල්පනාවෙන් කළ යුතු කටයුත්තක්. බලන්න මේ පින්තූරයේ ඉදිරියෙන්ම සිටින මමත්, රතු ඊතලයෙන් පෙන්වා ඇති මගේ සගයනුත් සිටින ස්ථාන දෙස. මේ රළු බෑවුමේ කෙතරම් ඉහළින් මා සිටිනවාදැයි ඔබට වටහා ගත හැකියි. අප මේ නගින්නේ දිය ඇල්ලට සමාන්තරවයි. ඉතා ලිස්සන සුළු ගල්පර්වතය ඇතැම් විට අත්පා හතරෙන්ම තරණය කරන්නටත් අපට සිදු වුණා. එහිදී කණ්ඩායම් සගයන් දැක්වූ සහයෝගය වචනයෙන් විස්තර කරන්නට අපහසු තරම් අපූරුයි. මීට පෙර කවදාවත් මුණ ගැසී නැති, මුහුණු පොතෙන් පමණක් යන්තම් හඳුනාගෙන සිටි ඔවුන් ඉතා මිත්‍රශීලී උණුසුම් හදවත් ඇති පරිසර ලෝලීන් බව කිව යුතුමයි. ගමනේ අසීරු අවස්ථාවලදී එකිනෙකාට දැක්වූ සහයෝගය නොවන්නට මේ ගමන යතාර්ථයක් නොවන්නට තිබුණා....
පළමු ඇල්ලේ මුදුන...
මේ දෝතළු ඇල්ලේ ඉහළ කොටස... ඈතින් යාන්තමට පෙනෙන්නේ ජල විදුලි බලාගාරයයි.
දෙවන ඇල්ල...
දෝතළු ඇල්ලේ මුදුනට නැංග විට දෙවන ඇල්ලේ පැහැදිලි දර්ශනයක් දැක ගත හැකියි. පළමු ඇල්ල හා දෙවන ඇල්ල පිහිටා ඇත්තේ එකිනෙකට ඉතා සමීපවයි.
දෙවන ඇල්ලේ මුදුනේ සිට....
මේ තිබෙන්නේ දෙවන ඇල්ලේ මුදුන... බල්ලා මළ ඇල්ල තරණය කළාට පසු දිය අැල්ලක මුදුනට යන්නට ලැබුණු දෙවන අවස්ථාවයි මේ... එකවර දියඇලි හතකම මුදුන් තරණය කරන්නට ලැබීම ජීවිතයේ මා ලද භාග්‍යයක්...
දෙවන ඇල්ලේ සිට තෙවන ඇල්ල වෙත යාම ප්‍රබල අභියෝගයක් වුණා. දියපහර ඔස්සේ ඉතා අසීරුවෙන් ඉහළට ආ අපට කිසිසේත් තරණය කළ නොහැකි විශාල බාධාවක් මුණ ගැසුණා. ඒ සෘජුව ඉහළට නැගුණ ගල් බිත්තියක්. ආරක්ෂක බඳපටි, හිස්වැසුම් ආදිය නැතිව එය තරණය කිරීම කිසිසේත් නොකළ යුත්තක් බව අප සමග සිටි පළපුරුදු කඳු නගින්නන් වන දිලුම් හා තිමිර තරයේ කියා සිටි බැවින් එය මගහැර යාම සඳහා අප වනයට ඇතුළු වුණා.
වනරාජ
මේ අලංකෘත කුඩා ශාකය අපට මුණ ගැහුණේ වනාන්තරයේ දියපහරට ආසන්න සෙවණ ඇති තැනකදී. මේ තමා සුප්‍රකට වනරාජ ශාකය.

Anoectochilus regalis යන විද්‍යාත්මක නමින් හැඳින්වෙන මෙය ලංකාවට ආ‍වේණික දුර්ලභ ඖෂධ පැළෑටියක්. සර්ප විෂට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා භාවිත වන දිව්‍ය ඖෂධයක් ලෙසයි වනරාජ සැලකෙන්නේ...

ගල්පර්වතය මගහැර යාම සඳහා වනය තුළින් බොහෝ දුරක් ගමන්කළ අපි නැවත දියපහර වෙත පිවිසුණා.

ගමනේ දුෂ්කර අවස්ථාවක්...
ගමනේ අභියෝගාත්මක අවස්ථාවක්.... කණ්ඩායම් හැඟීම උපරිමයෙන්ම දැනුන අවස්ථාවක්...
ඩ්‍රෝනය....
අප සමග පැමිණි දිනුෂ අයියා ඇතුළු කණ්ඩායම රූගත කිරීම සඳහා ඩ්‍රෝන යානයක් ගෙනවිත් තිබුණා. අපට ළඟා විය නොහැකි මානයන්ට ළඟා වෙමින් සුන්දර දර්ශන රූගත කරන්නට එයට හැකි වුණා.
මෙසේ ඉතා අභියෝගාත්මක තත්ත්වයන්ට මුහුණ දෙමින් අපි ඉදිරියටම ගමන් කළා.... 
ගමනේ තවත් සුන්දර අවස්ථා ඉදිරි ලිපි මගින්....

Sunday, January 10, 2016

Kanneliya Forest - Kabbale Kanda Hike... කබ්බලේ කන්ද තරණය


කන්නෙලිය රක්ෂිතය සුන්දර දසුන් වලින් පිරිච්ච අපූරු වැසි වනාන්තරයක්. මීට කලින් කන්නෙලිය ගැන ලිපි කිහිපයක්ම මගේ අතින් ලියවිලා තියෙනවා. ඒක නිසා කන්නෙලිය ගැනත් එහි වැදගත්කම ගැනත් පුන පුනා ලියන්නට අදහස් කරන්නේ නෑ. කන්නෙලිය ගැන මම කලින් ලියපුවා මෙතනින් බලන්න.

කන්නෙලියේ මංපෙත් අතරින් වඩාත්ම දුෂ්කර හා සුන්දර මංපෙත වන්නේ කබ්බලේ කන්ද මංපෙතයි. යාමට ඒමට කිලෝමීටර 11.5ක් වගේ තිබෙන නිසා බොහෝ දෙනෙක් මේ මංපෙත ඔස්සේ ගමන් කරන්නට උත්සාහ කරන්නේ නෑ.පසුගිය දිනෙක මමත් මගේ හිතාදර මිත්‍රයෙක් වුණු සජිත් මල්ලීත් මේ මංපෙත ඔස්සේ කබ්බලේ කන්ද තරණය කළා.
අපි පාන්දර හික්කඩුවෙන් පිටත් වී උදෑසන 07 පමණ වන විට කන්නෙලිය පිවිසුමට පැමිණියත් මග‍ පෙන්වන්නෙක් එතෙක් පැමිණ නොසිටි නිසා මද වෙලාවක් කල්මරන්නට සිදුවුණා. කෙසේ නමුත් උදෑසන අටට පමණ අප ගමන් අරඹන විට ඉතා යහපත් කාලගුණ තත්ත්වයක් තමයි කන්නෙලිය අවට දක්නට ලැබුණේ. ප්‍රධාන පිවිසුම ආසන්නයෙන්ම විහිදුණු මංපෙත ඔස්සේ අපි හෙමින් ඉහළට ඇදුණා. මුළු ගමනම යෙදී තිබෙන්නේ ගනව වැඩුණු වනාන්තරය ඔස්සේ...
ගණ වනය මැදින්...
මේ දිනවල පවතින තෙත්බර කාලගුණික තත්ත්වය කූඩැල්ලන්ට ඉතා හිතකර එකක්. අඩිය තබන සෑම තැනකම සිය ගණනින් කූඩැල්ලන් රැස් කමින් සිටියා. 
ප්‍රහාර...
අවට පරිසරයේ සුන්දරත්වය උපරිම ලෙස විඳිමින්, තැන තැන නතර වී ඡායාරූප ගනිමින් අපි හෙමින් ඉහළට ගමන් කළා.

කැලෑ ජෝන්...
මෙසේ මද දුරක් ගමන් කළ අපි 'ගල්ලෑලි දොළ' වෙත පැමිණියා. මෙම දොළ ඉහත්තාවේ තිබෙන ගල්ලෑලි දොළ ඇල්ල මේ වන විට සිඳී ගොස් තිබුණු නිසා අපි දොළ දිගේ ඉහළට නගින්නට තීරණය කළා. එය සැබවින්ම අභියෝගයක් වුණේ ලිස්සන ගල් මත හතරගාතයෙන්ම යන්නට සිදුවුණු නිසා.
ගල්ලෑලි දොළ - වර්ෂා කාලයේ ස්වරූපය කඩා වැටිච්ච ගස්වලින් හිතා ගත හැක
මේ මිරිදිය කකුළුව‍‍ා අපට හමුවුණේ ගල්ලෑලි දොළේදී. 

මිරිදිය කකුළු විශේෂයක්
කූඩැල්ලන්ගෙන් නම් අඩුවක් නෑ දෙයියනේ කියලා... මම බූට්ස් පැළඳගෙන සිටි නිසා පාද බේරා ගත්තත්, කලිසම දිගේ ඉහළට නැගපු කූඩැල්ලන් මගේ ඉණ වටේම හිටියා. කොටින්ම නාභියේ ඉඳලාත් එකෙක් අරන් දැම්මා...

මැනීම
මෙහෙම ඉහළ නැගපු අපි ගමනේ පළමු වීව් පොයින්ට් එක වන පුංචි කබ්බලේ මුදුනට පැමිණියා. එතැන් පටන් අවට බලන විට දක්නට ලැබෙන දර්ශනය නම් වචනයට නැගීම ඉතා අපහසුයි. ඒ නිසා ඒක පින්තූරයෙන්ම බලන්න.

ආහ්......
පුංචි කබ්බලේ මුදුනේ සිට...
එතැන මදක් ගිමන් හැරපු අපි ඉන්පසු මහ කබ්බලේ නගින්න පටන් ගත්තා.
මහ කබ්බලේ...
මේ කටුකිතුල් - Oncosperma fasciculatum ශාකයක්. හම්බවුණේ මහකබ්බලේ මුදුනේදී. මෙයා ලංකාවට ආ‍වේණික එකක්.

කටුකිතුල් - Oncosperma fasciculatum
පුංචි බිම්මලක් වුණත් කොයිතරම් නම් ලස්සනද?

වර්ණ...
ආපසු එන ගමනත් එතරම්ම සුවපහසු වුණේ නෑ. කැලෑ පාළුවන්ගෙන් මේ වනාන්තරයට එල්ල වෙලා තියෙන අවදානම බලන්න. මේ තියෙන්නෙ කපා දමපු වල්ලපට්ට ගහක්.

වල්ලපට්ට කපපු එකා පට්ට ගැසිය යුතුයි...
ගහක අත්තක උන්නු මේ පළා පොළඟව - Trimeresurus trigonocephalus දැක්කෙ පහළටම ආවට පස්සෙ. මෙයා මද විෂ සහිත ලංකාවට ආවේණික රුක් වාසී සර්පයෙක්. 

පළා පොළගා -Trimeresurus trigonocephalus
දීර්ඝ පාගමන අවසා‍නයේ අපේ වෙහෙස නිව්වේ නන්නිකිත දොළේ ගලා යන සීතල දිය පහර විසින්. මහ වැස්සේ සීතලේ නාපු ඒ නෑමත් අමතක නොවන අත්දැකීමක්... 
ඔය දොළේ බැහැගෙන ඉන්නෙ මං තුමා තමා... මේ පින්තූරේ ගෞරවය සජිත් මධු්ෂාන් මල්ලිට...

බැහැගෙන නෑම
තවත් සුන්දර චාරිකා අත්දැකීමක් අවසන් වුණේ ඔය විදියටයි. ඉතින් මේ වනාන්තර පද්ධතිය තුළ හැසිරිය යුතු ආකාරය ගැන ලියා මගේ දයාබර පාඨකයන්ට අපහාස කරන්නට මං සූදානම් නෑ. මොකද මං දන්නවා මගේ බ්ලොග් එක වටා බැඳුණු ඔබ පරිසරයට ආදරය කරන සුන්දර මිනිසුන් බව...

සැ.යු. - කබ්බලේ යනවා නම් වර්ෂාව අඩු සමයක යායුතුයි. 

පරණ කතාවක් ආයෙත් - මගේ බ්ලොගයේ පළවන ඡායාරූප හා විස්තර තමන්ගේ අවශ්‍යතාවයක් වෙනුවෙන් ඕනෑම අයෙකු යොදා ගත්තාට මගේ අමනාපයක් නැත. ඇත්තටම එය මට මහත් සතුටකි. පින්තූර හා විස්තර ගත්තු තැනත් සඳහන් කරන්නට කාරුණික වන්නේ නම් එය ඊටත්වඩා සතුටකි.

Monday, August 10, 2015

Safe foods for a healthy lifestyle - සුව දිවියකට වසවිස නැති ආහාර

වම්බටු - Brinjal - Solanum melongena
අදත් තරමක් වෙනස් මාතෘකාවක් සාකච්ඡා කරන්නටයි ‍'සොබාරූ' අදහස් කර‍න්නේ. වෙළඳපොළේ දක්නට ලැබෙන බහුතරයක් එළවුළු, පළතුරු ආදියට විෂ රසායන ද්‍රව්‍යයන් ඉතා විශාල ප්‍රමාණයන්ගෙන් යොදන බව නිරන්තරයෙන් අසන්නට ලැබෙන කාරණයක්. නිකමට හිතා බලන්න දීර්ඝ කාලීනව එම රසායන ද්‍රව්‍යයන් යෙදූ ආහාර පරිභෝජනය නිසා ඇති වීමට ඉඩ ඇති රෝගාබාධ පිළිබඳව.

මේ තත්ත්වයන් මගහරවා ගැනීමට හොඳම විසඳුම ලෙස මා දුටුවේ ගෙවත්තේ ඉඩ තිබෙන තැන් වල තමන්ට හැකි ආකාරයට යමක් වගා කර ගැනීමයි. වාණිජ වගාවකදී මෙන් ඉතා සරුසාර අස්වැන්නක් ලබා ගැනීමට නොහැකි වුණත් අවම වශයෙන් මාගේ දරුවාගේ පරිභෝජනයට ප්‍රමාණවත් තරම්වත් යමක් වගා කර ගන්නට මා සමත් වුණා.

ගෝවා කොළ යනු මා ඉතාම ප්‍රිය කරන ආහාරයක්. නමුත් නුවරඑළි ගිය වතාවකදී ගෝවා පාත්ති වලට රසායන ද්‍රව්‍ය යොදන අයුරු ඇස්දෙකින්ම දුටු දා පටන් මම ගෝවා කෑම අතහැරියා. ගෝවා ගෙඩියට යොදන රසායනයන් ඉවත් නොවී බොහෝ කාලයක් රැඳී තිබෙන බව නිරීක්ෂණය වුණු කාරණයක්. නමුත් ගෝවා කෑමට මගේ ඇති පෙරේත කමත්, ගෝවා ඉතා හොඳ ‍පොටෑසියම් ප්‍රභවයක් වීමත් නිසා මා ඊට විකල්පයක් සොයා ගත්තා. එනම් කුඩා බඳුන් කීපයක ගෙවත්තේ ගෝවා පැළ කීපයක් වවා ගැනීමයි. නුවරඑළියේ ගෝවා තරම් රවුමට ලොකුවට නොවැඩුණත් මැල්ලුමකට ගෝවා කොළ කීපයක් කඩා ගන්නට එය ප්‍රමාණවත්.

ගෝවා - Cabbage - Brassica oleracea
මේ තියෙන්නේ කුඩා බඳුන් කීපයක වවා ගත් තක්කාලි ගස් කීපයක්. පළතුරක් හැටියට වුණත් හිතේ බයක් නැතිව කඩාගෙන කන්නට පුළුවනි.

තක්කාලි - Solanum lycopersicum
තක්කාලි ගස අවට බිම කල්පනාවෙන් බැලුවොත් වගා කර ඇති ගොටුකොළ සහ අනෙකුත් පළා වර්ග දකින්නට පුළුවනි. ඇත්තටම දැන්නම් පළා වර්ග වෙළඳ පොළෙන් මිලදී නොගන්නා තරම්. මේ තියෙන්නෙ තවත් මා ප්‍රිය කරන පළා වර්ගයක් වන කතුරු මුරුංගා..

කතුරුමුරුංගා - Sesbania grandiflora
කොයිතරම් පරිස්සමෙන් සාත්තු සප්පායම් කරත් අසාර්ථක වෙච්චි බෝගයක් තමයි රාබු. කොළ ලස්සනට හැදුනට අලය එතරම් විශාලව වැඩුණේ නෑ. ඒත් ඉතින් කමක් නෑ. අපිම පැළ කරගත්තුවා නිසා බොහොම ආඩම්බරෙන් තමයි ආහාරයට ගත්තේ...

රාබු - Raphanus sativus
වියළි කලාපයේ සාර්ථකව හැදෙන තුඹ කරිවිල විශාල වැලක් අපේ වත්තේ සාර්ථකව හැදුණා. කොළයක් ගානෙ මල් පිපිලා පුංචි පුංචි ගෙඩි ආවත් ඒ එකක්වත් සාර්ථක වුණේ නෑ. කෘෂිකර්ම උපදේශක තුමාටවත් ඒකට විසඳුමක් දෙන්නට බැරි වුණා.
තුඹ කරවිල - Momordica cochinchinensis
ගෙවත්තේ තියෙන පුංචි ඉඩකඩ කළමනාකරණය කරගෙන මේ දේවල් කරන්නට වෙන නිසා බොහෝ පැළ වගා කළේ බඳුුන් තුළයි. මේ තියෙන්නේ එහෙම බඳුන්ගත කළ මාළුමිරිස් වගාවක්.

මාළුමිරිස් - Capsicum annuum 
මේ තියෙන්නෙ අපේ නිවිති මැස්ස. පරිප්පු හොද්දකට නිවිති කොළ දෙක තුනක් දාල ගත්තම හරිම රසයි. මගේ පුංචි දරුවාගේ ආහාර වේලට හැමදාම මොනයම් ආකා‍රයේ හෝ පළා වර්ගයක් එකතු කරන්නට මගේ පුංචි ගෙවත්ත සෑහෙන්න උපකාර කරනවා.

නිවිති - Talinum paniculatum
එළවුළු, පළා වර්ග වලට අමතරව අපි පළතුරු හා ඖෂධීය වටිනාකමින් යුතු පැළ වර්ග කීපයක්ම වගා කර ගෙන තියෙනවා. මේ තියෙන්නෙ නමිනං (නංනං) ගහක්. හැබැයි ඉතින් වැඩිපුරම මේක පරි‍භෝජනය කරන්නෙ අපේ වත්තට එන කුරුල්ලෝ තමා...
නමිනං - Cynometra cauliflora
දැන් මේ සටහන දැක්කම හිතන්න එපා මට අක්කර ගණනක ගෙවත්තක් තිබෙනවා කියා. ඇත්තටම පර්චස් කීපයක ඉඩක් වුණත් ඉඩකඩ කළමනාකරණය කර ගත්තොත් මේ වගේ යමක් වගා කර ගැනීම අසීරු නෑ. ආහාරවලට වස විස කවලම් කරනවා කියමින් කෑගහමින් සිටීම පලදායක නෑ. අඩුම වශයෙන් දරුවන් වෙනුවෙන් වත් යමක් සිටුවා ගැනීමයි වැදගත්. 

‍මගේ ගෙවත්ත ගැන පෙර ලිපි :






Saturday, July 25, 2015

For a nature friendly shelter - පරිසර හිතකාමී නිවහනක් උදෙසා...


'සොබාරූ' අද වෙනදාට වඩා ටිකක් වෙනස් මානයකට ඔබ කැන්දා ගෙන යන්නටයි සූදානම. පහුගිය ටිකේ එක දිගටම චාරිකා සටහන්ම ලියැවුණු නිසා මෙය චාරිකා සටහන් පමණක් ලියැවෙන බ්ලොග් අඩවියක් ලෙස ඔබ සිතුවා නම් එය වැරදියි. මගේ පරණ ලිපි කියවා බැලුවොත් ස්වභාව ධර්මය හා බැඳුණු බොහෝ කාරණා සාකච්ඡා කොට තිබෙන බව ඔබට පෙනෙයි. අද අපි හැමෝටම වැදගත් අලුත්ම කරුණක් සාකච්ඡාවට ගනිමු.
හිසට සෙවණක් ගොඩනගා ගැනීම අපි හැමෝටම තියෙන හීනයක්. නමුත් පවතින ආර්ථික තත්ත්වයන් මැද්දේ එය හැබෑ කරගැනීම තරමක් අසීරු කාරණයක්. මා අද සාකච්ඡා කරන්නේ පසුම්බියට වගේම පරිසරයටත් ඉත‍ා හිතකර විසඳුමක් පිළිබඳවයි.
නිවාස ඉදිකිරීම් ද්‍රව්‍ය පිළිබඳ කරන ලද අනේක විධ සොයාබැලීම් වලින් අනතුරුව පරිසර ලෝලියෙක් හැටියටත්, මගේ ආර්ථික තත්ත්වයට ගැළපෙන ලෙසත් හොඳම විසඳුම හැටියට මා දුටුවේ සම්පීඩිත පස් ගල් භාවිත කරමින් නිවස ඉදි කිරීමටයි.  මෙහිලා මා දුටු ආර්ථික හා පාරිසරික වාසි මෙසේ ගොනු කළ හැකියි.

1. ග‍ඩොල ඉතා ශක්තිමත් වීම - සිමෙන්ති බ්ලොක් ගල් හා පිළිස්සූ මැටි ගඩොලට සාපේක්ෂව මෙම ගඩොල ඉතා ශක්තිමත්ය. 
අගුළු යතුරු යාන්ත්‍රණය සහිත ගඩොල්...
2. ගඩොල් එකිනෙක අගුළු වැටීම නිසා බිත්ති බැඳීමට වැයවන සිමෙන්ති ප්‍රමාණය ඉතා අවම වීම - මෙය ආර්ථික හා පාරිසරික දෙඅංශයෙන්ම වැදගත් වේ.

3. කපරාරු කිරීම අනවශ්‍ය වීම නිසා විශාල ආර්ථික වාසියක් හිමිවීම. - ගංගා වැලි පරිභෝජනය අවම වීම නිසා පාරිසරිකව ඉතා යහපත් වීම.

4. මනා තාප පරිවාරක ගුණාංග හා සවිවර වීම නිසා නිවස අභ්‍යන්තරය ඉතා සිසිල් වීම. මෙය බලශක්ති සංරක්ෂණයේ ලා මහත් පිටුවහලක් වේ.

මේ අදාළ ගඩොල නිර්මාණය කරගත්තේ මා විසින්මයි. ඒ සඳහා අවශ්‍ය තාක්ෂණික උපදෙස් මෙන්ම ගඩොල් නිෂ්පාදන යන්ත්‍රයත් මා වෙත ලබා දුන්නේ ජාතික නිවාස සංවර්ධන අධිකාරියේ ගාල්ල ශාඛාව විසින්. එහිදී ඉංජිනේරු සේනානායක මහතා පෞද්ගලිකව මැදිහත් වෙමින් දෙතුන්වතාවක්ම ම‍ාගේ නිවසට පැමිණ අඩුපාඩු පෙන්වා දෙමින් දැක්වූ සහයෝගය කෘතවේදීව සිහිපත් කළ යුතුයි.
නමුත් අවාසනාවකට ඔවුන් සතුව තිබූ යන්ත්‍රය ඉතා පැරණි එකක්. බොහෝ වතාවක් භාවිත කර තිබීම නිසා ගෙවී තිබුණු එය මගින් නිර්මාණය කරන ලද ග‍ඩොල් වල අගුළු යතුරු යාන්ත්‍රණය මනාව ක්‍රියාත්මක වුණේ නෑ. ඒ නිසා මට මේ ගඩොල් බැඳීමේදී ගඩොල් පේළි දෙක මැද කුස්තූරයට සිමෙන්ති දමන්නට සිදු වුණා.
බිත්ති බඳිමින්...
මේ ගඩොල් නිෂ්පාදනය සඳහා යෝග්‍ය වන්නේ ඇලෙන සුළු බව අඩු රතුපසයි. ඊට සිමෙන්ති 15:1 අනුපාතයට මිශ්‍ර කොට යන්ත්‍රය හරහා ගඩොල් නිෂ්පාදනය කරගත හැකියි.
ගඩොල් නිෂ්පාදනය...
මේ ගඩොල් භාවිතයෙන් බිත්ති බැඳීම සඳහා විශේෂ පුහුණුවක් අවශ්‍යයැයි කීම මිත්‍යාවක් බවයි මගේ අත්දැකීම. බාස් උන්නැහේට යමක් තේරුම් ගත හැකි බුද්ධියක් තිබේ නම් මෙය භාවිතයෙන් බිත්ති ගොඩනැගීම ඉතා පහසුයි. ගතවන කාලයත් අවම නිසා ආර්ථිකයටත් වාසියි. 
මගේ ආර්ථික තත්ත්වය අනුව මට තාම ගොඩනගා ගත හැකි වුණේ යන්තම් කාමර දෙකක් පමණයි. නිවසේ වැඩකටයුතු සම්පූර්ණ වූ විට නැවත පින්තූර සමග ලිපියක් ලියන්නම්. මේ පිළිබඳ උනන්දුවක් දක්වන ඕනෑම අයෙකුට උදව් කරන්නට මා සූදානම්. ඒවගේම පරිසර හිතකාමීව ‍නිවස ගොඩනංවා ගැනීමට ඔබේ යෝජනා තිබේ නම් මහත් සේ අගය කරනවා. විශේෂයෙන්ම ලී භාවිතය අවම කිරීමට සාධනීය යෝජනා අවශ්‍යයි. (කොන්ක්‍රීට් ජනේල උළුවහු උත්සාහ කර බැලුවා. නිසි ප්‍රමිතිය නොතිබූ නිසා අත්හැර දමන්නට සිදුවුණා) ඒ වගේම වහලය සඳහා ලී වෙනුවට යොදා ගත හැකි විකල්ප ගැන දන්නා උදවිය අදහස් පළ කරාවියැයි මා උදක්ම බලාපොරොත්තු වෙනවා. 


Monday, July 6, 2015

අවාරේ සිරිපා - අවසාන කොටස


අවාරෙ සිරිපා චාරිකාවේ දෙවන කොටස අරගෙන එන්න සෑහෙන්න පරක්කු වුණා. ඡායාරූප ටික ගබඩා කරල තිබුණු පරිගණක යන්ත්‍රයේ ඇති වෙච්ච කාර්මික දෝෂයක් තමයි ප්‍රමාදයට හේතු වුණේ. ඉතිං තරහ අවසරයි...! ඕං ඉතිරි ටික...

එදා රාත්‍රිය අපි ගත කළේ උඩ මළුවට පඩි කීපයක් පහතින් තියෙන කුස්සියේ. ඇත්තටම ඊට පෙර දවසේ රාත්‍රී හරිහැටි නින්දක් නොතිබීමත්, ගමන් මහන්සියත්, පරිසරයේ සුවදායී සිසිලසත් නිසා අපි හැන්දෑවේ හයහමාර හත වෙද්දිම නින්දට ගියා.

නමුත් මහරාත්‍රියේ හදිසියේම අප ඇහැරුණේ හුස්ම ගැනීමේ අපහසුවකින්. මුළු කුස්සියම දුමෙන් පිරිලා. දුම පිටවෙන්නට තැනක් නැති කමෙන් අපට හුස්මක් අරගෙන එහි ඉන්නට පුළුවන් කමක් තිබුණෙ නෑ. ඒ උදවිය උදේ බුද්ධ පූජාවට ආහාර සකස් කරනවා. වෙලාව බැලින්නම් පාන්දර 2.30යි. ඉන්පසු අපි හෙමින් උඩමළුවට ගියා. අධික සැඩ සුළං ධාරා හා දරාගත නොහැකි සීතල නිසා එහි රැඳී සිටීම ඉතාම අසීරු කරුණක් වුණා. 
පාන්දර තුන‍ට පමණ මරහීතලේ උඩ මළුවේ...

සීතලේ ගුලිවෙමින් අප නැගෙනහිර අහස දෙසම බලා සිටියේ කොයි වෙලේ ඉර සේවය දකින්නට හැකි වේදැයි සිතමිනුයි.

ඉර උදාව...
අවාසනාවකට වගේ අහස වළාකුලින් බරව තිබීම නිසා ඉර සේවයේ පැහැදිලි දසුනක් නැරඹීමේ භාග්‍යය අපට අහිමිව ගියා. මා සතුව තිබූ කැමරාවේ දුර්වල තත්ත්වයත් මනා ඡායාරූපයක් ලබා ගැනීමේ අවස්ථාව මට අහිමි කළා.

කෙසේ නමුත් ඉර උදාවෙන් පසුව අවට පරිසරය නම් වර්ණනා විෂයාතික්‍රාන්තයි මිත්‍රවරුනි. මම කියනවාට වඩා හොයි ඡායාරූප වලට කතා කරන්නට ඉඩදෙන එක.
අරුණැල්ලේ නැහැවෙන කඳු වළල්ල...

සිරිපාදයේ සෙවණැල්ල (නිල් පැහැයෙන් ත්‍රිකෝණාකාරව)
යන්තම් එළිය වැටෙද්දී අපි රත්නපුර පාරෙන් පහළට කරුණා කිරීම ආරම්භ කළා.
කුණුදිය පර්වතය
අවාර සමයේ රත්නපුර පාරෙන් ගමන්කිරීම තරමක් අනතුරුදායකයි. වනයෙන් වැසී ඇති පඩිපෙල, ඇතැම් විට ලිස්සායන සුළු බෑවුම් නිසාත්, නිරන්තරයෙන් සරන වනසතුන් නිසාත් මේ මග ගමන් කිරීම කල්පනාකාරීව කළ යුත්තක්. දින කිහිපයක් පැරණි අලි වසුරු අප කිසිසේත් බලාපොරොත්තු නොවුණු බෑවුම් ප්‍රදේශයකදී අපට හමුවුනේ සිතට‍ යම් බියක් ගෙනදෙමින්.
අලි වසුරු
එතැන පසුකර මද දුරක් යද්දී මේ දැන් බිඳ දැමුණු කුරුබට ගහණයක් දක්නට ලැබුණා. මහඇත්තන් මේ අවටම සිටින බවට එය නිසැක සාක්ෂියක් වූයෙන් අපි එතැන් පටන් ඉදිරියට ගියේ ඉතාම විමසිල්ලෙන්...
මල්බර වන‍ මං පෙත...

ස්නානය සහා සුදුසු දියපහරවල් රත්නපුර මංපෙතේ ඕනෑතරම් තියෙනවා. නමුත් මේවායෙන් දියනෑම ඉතා කල්පනාකාරීව කළ යුත්තක්. මොකද කන්ද ඉහළට ඇදහැළෙන මහවැසි නිසා කිසිදු අනතුරු ඇවීමක් නොමැතිව මේවායේ සැඩපහර ක්ෂණිකව ඉහළ යන නිසා.
සුන්දර චාරිකාවක් අවසානයේ අපි සිරිපාගමට පැමිණියේ මහවැසි මධ්‍යයේ. එතැනින් රත්නපුරයටත්, රත්නපුරයෙන් පානදුරත් පැමිණි මම ගෙදර ගියේ පහුවදා පාන්දර යාමයේ...

Wednesday, May 20, 2015

අවාරේ සිරිපා...



‍බොහෝ කලකට පෙර ගියා වුණත් අද ඊයෙ ගියා වගේ හිතේ රැඳිච්චි 
අපූරු චාරිකාවක විස්තර ටිකක් අරගෙනයි මං අද ආවෙ.

ශ්‍රීපාද අඩවිය, එහෙමත් නැත්නම් සමනල අඩවිය කියන්නේ පාරිසරික, ආගමික හා සංස්කෘතිකමය අතින් ලංකාවෙ ඉතා වැදගත් ප්‍රදේශයක්. කවුරුත් දන්න පරිදි ශ්‍රීපාද වන්දනා සමය දෙසැම්බර් මාසෙ පෝය දවසින් ආරම්භ වෙලා මැයි මාසෙ වෙසක් පෝය දවසින් අවසන් වෙනවා. නිරන්තර තද වැසි සහිත කාලගුණ තත්ත්වය මදක් වෙනස් වෙලා මේ කන්ද තරණයට සුදුසු යහපත් කාලගුණික තත්ත්වයක් තියෙන්නෙ මේ කාලසීමාව තුළදී පමණයි. ඉතින් මේ කියන කාලසීමාව තුළ මේ සුවිශේෂ පරිසර පද්ධතිය ලක්විය යුතු සියලුම ආකාරයේ අතවරයන්ට ලක්වෙනවා. සෑම සිරිපා වාරයක්ම අවසා‍නයේ එහි පවිත්‍රතා කටයුතුවල නියැලෙන තරුණ සත්වවේදීන්ගේ සංගමය ඇතුළු සෙසු ස්වේච්ඡා සංවිධාන මේ පිළිබඳ සාක්ෂි දරයි.

ඉතින් මේ සියලු අතවර වලින් මිදිලා මේ වනපෙතත් එහි වෙසෙන සත්ව ප්‍රජාවත් නිදහසේ හුස්මක් ගන්නේ මැයි සිට දෙසැම්බර් දක්වා වන කෙටි අවාර කාල සීමාවේ පමණයි. ඒ නිසා මගේ මේ උත්සාහය අවාරෙ කාලෙටත් සිරිපා යන්නට ඔබ පොළඹවලා උන්ට ඒ නිදහසත් අහිමි කරවන්නට නම් නෙවෙයි.

අවාරෙ සිරිපා යන්නට හිතන්ට කලින් ඔබ ‍බොහෝ කරුණු සලකා බැලිය යුතුයි. ඒ සඳහා මස්කෙළිය පොලිස් ස්ථානයෙන් අවසර ලබා ගත යුතු බවත් මා මෑතක පුවත්පතක දැක්කා. ඒ කරුණ ස්ථිර කරගත යුතුයි. ඒ වගේම මේ කාලසීමාව මේ ප්‍රදේශයට අධික වැසි පතිත වන සමයක්. එවිට පඩිපෙළ ඔස්සේ දියදහරා ගලා එන්නේ විශාල දියඇල්ලක් වගේ අධික ජවයකින්. ඇතැම් විට ඊට හසුවුවහොත් ඔබ ප්‍රපාතයට ඇදවැටීමට වුවත් බැරිකමක් නෑ. ඒවගේම මේ කාලය වනසතුන් නිදහසේ සැරිසරන සමයයි. අමතක කරන්න එපා සිරිපා අඩවිය කුරු ඇතුන්ගේ නිදහස් නිවහනක් බව. එසේම මේ කාලයට පාරදිගේ ඇති විදුලිබුබුළු ක්‍රියාත්මක වන්නේ නෑ. විදුලිබලය ඇත්තේ මළුවට පමණයි. ඒනිසා රාත්‍රී ගමන් නුසුදුසු බව තරයේ හිතට ගන්න. පරිසරයටත් එහි සතා සීපාවාටත් කිසිදු බාධාවක් නොවන පරිදි පරිස්සමින් යන්නට හැකි බවට විශ්වාස නම් පමණක් අපි සමන් දෙවි කරුණාවයි කියලා ඕං පිටත්‍ වෙමු.

මේ ගමන අපි ගියේ 2008 අවුරුද්දේ නොවැම්බර් මාසෙ. සුපුරුදු රාත්‍රී තැපැල් දුම්රිය තමයි එදත් අපට පිහිට වුනේ. පාන්දර ජාමේ හැටන් දුම්රිය පොළෙන් බැහැගත්තු අපි එළිය වැටෙන තුරු දුම්රිය පොළේ බංකුවක් උඩ මරහීතලේ ගුලි වෙලා උන්නා. යාන්තම් එළිය වැටෙද්දි නගරයේ විවෘත කරලා තිබුණු එකම හෝටලේට ගොඩවැදිලා සරල ආහාරයක් ලබා ගත් අපි එකාට එක බැගින් ලොකු පාන් ගෙඩි මිලදී ගත්තා. (දින 02ක් අපි කෑවේ පාන්ම තමයි) ඉන්පසු හැටන් වලින් පිටත්වන මුල්ම බස්රියෙන් අපි නල්ලතන්නිය බලා පිටත්වුණා.
සිරිපා සමයේ අතිශය ජනාකීර්ණ කාර්යබහුල නගරයක් වන නල්ලතන්නිය පාළු කතරක් වගෙයි අපට දිස්වුණේ. වෙනදා සිරිපා ගමන්මග ආරම්භ වන ස්ථානයේ සිට දක්නට ලැබෙන තාවකාලික කඩ සාප්පු එකක් වත් ති‍බුණේ නෑ. දිරාගිය ඇටසැකිලි වගේ ඉතිරි වුණු කණු දෙක තුනක් විතරයි දකින්ට තිබුණේ.

මකර තොරණ අබියස - ඔය විසිරී සිටින සියලු දෙනා අපේ නඩේ ඇත්තෝ
මේ කාලයේ මා සතුව තිබුණේ ඉතා ප්‍රාථමික මට්ට‍මේ ඩිජිටල් කැමරාවක්. ඒනිසා ඡායාරූපවල ගුණාත්මක භාවය පිළිබඳව මා දයාබර රසිකයෝ කමත්වා...!
මකර තොරණ පසුකර මදක් ඉදිරියට යන විට දක්නට ලැබෙන රතුපාලම ඔබ කාටත් හුරුපුරුදු එකක් වනවා නිසැකයි. එහි කෙළවරින් පහතට විහිදුණු ඉතා කුඩා අඩිපාර දිගේ මදක් පහතට බසින්නට ඔබට අවස්ථාවක් ලැබුණොත් සුන්දර කුඩා දිය ඇල්ලක් දැක ගන්නට හැකියි. 

නමක් නැති ‍සුන්දරිය..
මෙම ඡායාරූපයේ ඉහළින් ඔබ දකින්නේ සුප්‍රකට රතු පාලමයි. වෙනදාට වටපිටාව ආවරණය කෙරෙන කඩසාප්පු දක්නට නොලැබුණු නිසා අවට පරිසරය නිරීක්ෂණයට අපට අපූරු නිදහසක් හිමිව තිබුණා.
පාළුවට ගියා සිරිපා මග...

අවට සුන්දරත්වය

ජපන් සාම චෛත්‍යයත් පසු කර ඉහළට ගමන්කළ අපි සීතගඟුලේ නාන තොටුපොළ වෙත පැමිණියා. මෙහිදී තොටුපොළෙන් ස්නානය කරනු වෙනුවට ගඟ දිගෙ තරමක් ඉහළට ගමන් කළ අපි කුඩා දියඇල්ලක් අසළ ස්නානය කළා. මෙය ඉතා කල්පනාකාරීව කළ යුතු කටයුත්තක්. මොකද ඉහළට ඇද හැලෙන මහවැසි නිසා මේ කාලයේ ගංගා ඇළ දොළ වල දියපහර ක්ෂණිකව වේගවත් වන නිසා.
දියනෑ තැන..
දියනෑමෙන් පසු අප ගෙනා සීනිසම්බල් සමග පාන් අනුභව කොට නැවතත් ගිරිතරණය ඇරඹුවා. මේ වන විට ක්‍රමයෙන් කාලගුණ තත්ත්වය වෙනස් වන්නට පටන් ගත්තා. තද සුළං සමග පොද වැහි ඇදහැලුණත් වාසනාවකට වගේ තද වැස්සකට ලක් නොවීමට තරම් අප වාසනාවන්ත වුණා. වරින් වර වැස්සෙන් සුළ‍ඟින් බාධා වුණත් අවට සුන්දරත්වය වින්දනය කරන්න‍ට අපට හැකි වුණා.
නොඉඳුල් වනගහනය..
ක්‍රමයෙන් ඉහළට යත්ම සදාහරිත තෙත් කඳුකර කලාපීය වනාන්තරයක අනන්‍ය ලක්ෂණ අපට දක්නට ලැබුණා. දැඩි සුළං ප්‍රවාහය නිසා ඇද වූ හා කුරුවූ ගස් ඒ අතරින් ප්‍රධානයි.
කුරුශාක...
කුරු ශාක...
මේ විදියට අවට සුන්දරත්වය උපරිමයෙන් විඳිමින් මහගිරි දඹය හරියේදී මහවරුසාවකටත් ලක්වෙමින් අපි මළුවට පැමිණියා. 
මාවුස්සාකැලේ ජලාශය..
මේ දවසේ අවසාන ඡායාරූපය... සවස පහට පමණ උඩ මළුවේ සිට මාවුස්සාකැලේ ජලාශය...
එදින රාත්‍රිය අමතක නොවන එකක්. ලේ කැටි ගැහෙන හීතලේ අධික සුළං ධාරා මැද රාත්‍රිය ගත කළ අපි පසුවදා රත්නපුර පාරෙන් පල්ලම් බැස්සා. ඔහොම මෙහෙම අලි මුණ නොගැසී කැලේ මැදින් පල්ලම් බැහැපු හැටි බලාපොරොත්තු වන්න...