Tuesday, July 26, 2016

Rail Hike from Nanuoya to Ambewela in search of Elgin Falls - එල්ජින් ඇල්ල සොයා රේල්පාර දිගේ...

බදුල්ල දුම්රියේ යන වාරයක් පාසා නානුඔය පහුවෙච්චි හැටියෙම මම ඉන්නෙ හරිම නොඉවසිල්ලෙන්. පැරකුම්පුර පුංචි ස්ටේෂන් එක පහුවුණු හැටියෙම ධර්ම යුද්ධයට මහෞෂධ පණ්ඩිතයන් එනකම් බලං හිටපු කේවට්ටයා වගේ කොක් කරක් වගේ බෙල්ල දික්කරං දකුණු පැත්තෙ බෑවුම දිහා මං බලන්නෙ ඈ ඉන්නවද කියලා.. 
මීදුම ගලපු නැති දවසක් නං අනිවාර්යයෙන් ඈ දුහුල් සළුපොටින් යාන්තම් වැසුණු තුනුරූ සපුවෙන් ශෝභමානව ගනව වැඩුණු වනාන්තරය අතරින් විළියෙන් හිනාවෙනවා බලන්නට පුළුවනි.
ඒ හැම වෙලාවකමත් ලොකු හුස්මකින් පපුව පුරවගෙන කවදාහරි මං ඔයාව බලන්න එනවා කියලා මං හිතින් පොරොන්දු වෙනවා. ඒ වෙන කවුරුවත් නෙවෙයි නොඉඳුල් ගන වනාන්තරයක හැංගිලා යාන්තමට සුදු සේල පොටක් විතරක් අපට පෙන්වන මීටර් විසිපහක පමණ උසක් තියෙන එල්ජින් ඇල්ල.
මේ ආසාව තිබුණෙ මට විතරක් නෙවෙයි කියලා මට තේරුණේ මේ ගමන යන්න ලෑස්ති වෙද්දි. කොහොමින් හරි මගේ සුපුරුදු ගමන් සගයින් කිහිප දෙනෙකුත් එක්ක පහුගිය දොහක අපි එල්ජින් සොයාගෙන ගියා. ගමන සැලසුම් කරද්දි අපට ආපු ලොකුම අභියෝගය වුණේ මේ ඇල්ල පිළිබඳ හරිහමන් විස්තරයක් හොයාගන්න බැරි වුණ එක. ඇල්ල ළඟට යන්න පුළුවන් නිශ්චිත පාරක් ගැන අපට විස්තරයක් හොයා ගන්න බැරිවුණා. එන හැටියකට මුහුණ දෙන්න හිතාගෙන අපි සුපුරුදු රාත්‍රී තැපැල් දුම්රියෙන් නානුඔය බලා පිටත්ව ගියා.
ලේකැටි මිදෙන හීතලේ පාන්දර දෙකට පමණ නානුඔයෙන් බැහැගත්තු අපි එළිය වැටෙන කම් දුම්රිය ස්ථානයේ විවේක කාමරයේ ගතකළා. යාන්තම් බිමට එළිය වැටෙද්දීම නගරයේ විවෘත කරපු පළවෙනි අවන්හලෙන්ම උදේ ආහාරය ගත් අපි දුම්රිය මාර්ගය දිගේ ඇවිද යාම ඇරඹුවා.
මිදුමෙන් වැසී...
උඩරට දුම්රිය මාර්ගය රේල් හයික් එකකට කියාපු පාරක්. නමුත් මා දන්නා තරමින් දැන් දුම්රිය මාර්ගය දිගේ රේල් හයික් කරන්නට අවසර නෑ. විශේෂයෙන්ම බිංගෙවල් ආශ්‍රිතව සිදුවන වැහිලිහිණි කූඩු ජාවාරම නිසා රේල්පාරේ පයින් යන්නන් කෙරෙහි බලධාරීන් සිටින්නේ අවධානයෙන්.
නිරන්තරයෙන් මීදුමෙන් වැසී යන දුම්රිය මාර්ගය අතිශයින් මනරම් පාරිසරික කලාපයක් හරහා දිවයනවා. නානුඔය සිට අඹේවෙලට දුර කිලෝමීටර දහහතරක්. එයින් කිලෝමීටර දහයක් පමණ නානුඔය සිට ගිය විටදීයි එල්ජින් ඇල්ල මුණ ගැසෙන්නේ..
ස්වර්ග රාජ්‍යයට යන පාරද මේ...
පරිස්සමෙන් හා අවධානයෙන් සංචාරය කරන්නෙකුට මේ මාර්ගය දෙපස දක්නට හැකි දේ බොහොමයි. මේ තියෙන්නේ මාර්ගය අද්දර සරුවට වැඩී තිබුණු මල් පඳූරක්...
බ්ලූ ස්ටාර් - ඡායාරූපය - තාරුක චමල්
බැලූ බැල්මට ඉතා සුන්දර වුවත් මෙහි පිටුපස කතාව අමිහිරි එකක්. මේ තිබෙන්නේ 'බ්ලූ ස්ටාර්' - Blue star (Aristea acklonii නමින් හඳුන්වනු ලබන ආක්‍රමණික ලක්ෂණ දක්වන ශාකයක්. මා වරක් පට්ටිපොළ සිට හෝටන් තැන්න පිවිසුම දක්වාම මේ ශාකයේ පැතිරුණු ගහනයක් නිරීක්ෂණය කළා. ඒ සටහන මෙතැනින් CLICK බැලිය හැකියි.  විසිතුරු පැළෑටියක් ලෙස රටට ආනයනය කළ මෙය දැන් සීමා ඉක්මවා ස්වභාවික පරිසරයේ පැතිරෙන්නට පටන් අරන්. 
මල් යායක මිහිර...
මේ රේල්පාර අද්දර වැඩී තිබුණු සුන්දර කුඩා මල් ගොන්නක්.
පොද වැස්සත්, සිහින් සීතල සුළඟත්, ගන මීදුමත් මැද්දෙන් හීනයක් මැදින් ඇවිද යන්නාක් වගේ අපි ඉදිරියට ඇවිද ගියා.
මෙසේ ගමන් කරද්දී ඉදිරියෙන් හෝ පසුපසින් පැමිණිය හැකි දුම්රියන් කෙරෙහි අවධානයෙන් ගමන් කිරීම ඉතා වැදගත්. ‍මොකද මේ මීදුම් ප්‍රවාහය මැද්දේ දුම්රියක් ළඟටම එනකම් පේන්නෙ නැති නිසා.
මීදුම මැද්දෙන් උඩරට මැණිකේ - සේයාරුව - තාරුක චමල්
කෙසේ නමුත් කඳු හිස් මත රාව ප්‍රතිරාව නංවන හඬින් දුම්රියක පැමිණීම ඈත පටන්ම හඳුනාගත හැකියි.
මේ විදියට පරිසරයේ සුන්දරත්වය දෙනෙතින් උරාබොමින්, රසමිහිරෙන් මන්මත්ව කිලෝමීටර් දහයක් පමණ ඉදිරියට ආපු අපට ඈතින් කඳු හිස් මත්තෙන් ගලා හැලෙන මේ සුන්දර දියඇල්ලේ පළමු දර්ශනය නෙත ගැටුණා.
ඈතින් අෑ...
මේ දීර්ඝ පා ගමනින් අප ලත් වෙහෙසක් තිබුණා නම් එය වහා සිඳ මිහිරියාවෙන් සිත පුරවාලන්නට මේ යාන්තම් ලද දසුනද සමත් වුණා.
එතැනම රේල් පාරේ වාඩි වී අප බොහෝ වෙලා මේ සොඳුරු දසුන රසවින්දා. වරින් වර මීදුම් සළුව ලිහිල් කරමින් ඇගේ මනරංජනීය රූ සපුව යාන්තමට අපට පෙන්වූ ඈ වහා විළි වැද නැවතත් මීදුම් සළුවෙන් සෙළුව වසා ගත්තා.
සළු ගිලිහුණු නිමේෂයක...
ඇල්ලේ පාමුලට ළංවිය හැකි මගක් සොයා ගැනීම අපේ ඊළඟ අභියෝගය වුණා. ඇල්ල වෙත බැසිය හැකි කිසිදු මගක් පෙනෙන්නට නොතිබුණු නිසා අප තීරණය කළේ මදක් ඉදිරියෙන් තිබුණු කළු පාලමේ බෑවුම බැස දියපහර දිගේ ඇල්ල පාමුලට ළඟා වීමටයි.
කළු පාලමෙන් පහළට...
ඊතලයෙන් පෙන්වා ඇත්තේ අප පහළට බැස්ස ස්ථානයයි. බෑවුම තරමක් තියුණු එකක් වීම නිසා එය අභියෝගාත්මක එකක් වුණා. කෙසේ නමුත් නිරුපද්‍රිතව දියපහර වෙත ළඟා වුණු අපි එය දිගේ ගමන් ආරම්භ කළා.
මෙවන් කඳුකර වනාන්තරයක දියදහරක් දිගේ ගමන් කිරීම අපූරු අත්දැකීමක්. තුරු වියනෙන් හෙවණ වූ නොගැඹුරු දියදහර මද බෑවුම ඔස්සේ වේගයෙන් ඉදිරියට ගලා ගියා. අතරින් පතර හමු වූ කුඩා දිය ඇලි (Rapids) මේ සුන්දරත්වය වඩාත් ඔප් නැංවූවා.
සීත සුනිල් දිය දහරා...
සුන්දරත්වයෙන් අනූන වුවත් පහතරට කලාපයේ මෙන් දියදහරා වල සරු ජෛව විවිධත්වයක් මෙහි දක්නට නැහැ. 
දිය යට සුන්දරත්වය
මේ දියයට ඡායාරූපය පහත රට දියදහරකදී ගත්තා නම් මෙය පිරෙන්නට ජලජ ජීවීන් දක්නට ලැබෙනවා නිසැකයි.
මේ තිබෙන්නේ ගස් කඳක වැවුණු ලයිකනයක බීජාණුධානි.
බීජාණුධානි...
මේවා සුළඟ මගින් ව්‍යාප්ත වී තවත් තැනක ජීවය පතුරවනවා.
දියපහර දිගේ කිලෝමීටර එකහමාරක් පමණ යද්දී අපි දැඩි වර්ෂාපතනයකට මුහුණ දුන්නා. වර්ෂාව එන්න එන්නම දැඩි වෙද්දී ඉතා අකමැත්තෙන් වුණත් අපට සිදුවුණේ අාපසු හැරෙන්නටයි. මන්ද එන්න එන්නම වේගවත් වන දියපහරක වර්ෂාව මධ්‍යයේ ඉදිරියට යාම නිසැක අනතුරකට හේතුවක් බව පැහැදිලිව පෙනුන බැවින්. අතරමග කුඩා දියඇලිද චණ්ඩ, ප්‍රචණ්ඩ වී තිබුණේ ඒවා තරණය කිරීම සිහිනයක්ම බවට පත් කරමිනුයි. මීදුම හා මුසුව ගලා හැලෙන අන්ධකාරයද ආපසු හැරෙන්නට අපට අණ දුන්නා.
ප්‍රචණ්ඩ දිය දහරා හා ලිස්සන ගල්...
අරමුණට ළඟාවන්නට නොහැකි වුණු පළමුවැනි චාරිකාව ලෙස මගේ චාරිකා සටහන් පෙළට එක් වෙමින් මේ ගමන නිමා වුණා. නමුත් එල්ජින්...... මතක තබා ගන්න. මා නිසැකවම අාපසු එනවා.. එවර නම් මගදී ආපසු හැරෙන්නට නෙවෙයි...

Monday, June 6, 2016

Ravana's Chariot Path - රාවණා සමග ඇවිද ගි‍යෙමි....


රාවණා හා ඔහුගේ පුරාවෘත්තයන් හා බැඳුණු ස්ථාන ලංකාවේ කොතෙකුත් ඇත. ඒ අතුරෙන් වඩාත්ම ස්වභාව සෞන්දර්ය‍යෙන් අනූන පෙදෙසක් පිදුරුතලාගල කඳු පන්තියේ රම්බොඩ අන්තයේ පිහිටා තිබේ. රාවණාගේ කරත්තය ගමන් කළ මාර්ගය යන අර්ථයෙන් මෙය 'චැරියට් පාත්' යන නමින් හැඳින්වෙන අතර ගම්වැස්සන් මෙය හඳුන්වන්නේ 'පිට්ටනි' යන නමිනි.
මෙම සුන්දර බිම්කඩ සොයා අපි ගමන් ඇරඹුවේ පුස්සැල්ලාව ‍'ෆ්‍රොටොෆ්ට් ' වතුයායෙනි. වතුයාය මැදින් දිවෙන ජීප්රථ පාරේ කඳු ඉහත්තාව දෙසට ගමන් කළ විට ‍'චැරියට් පාත්' කරා දිවෙන යාන්තමට සළකුණු වූ අඩිපාර දැකිය හැක.
වතුයාය මැදින් - ඈතින් අ‍පේ ඉලක්කය
එම අඩිපාර දිවයන්නේ කඳුකර වනාන්තරයක් මැදිනි. ඉතා අසීරු ගමනක් වූ මෙය අපට අමතක නොවන අත්දැකීමක් වන්නේ මද දුරක් ඉහළට ආ අපට මග වැරදීම හේතුවෙනි.
වැරදුණු මග - ඡායාරූපය - චතුර ලක්මාල් රතුවඩු
මේ රූපයේ සුදු පැහැ ඊතලයෙන් අප යායුතුව තිබුණු නිසි මගත්, රතුපැහැ ඊතලයෙන් මග වරද්දාගත් අප ගමන් කළ තියුණු බෑවුම් සහිත මගත් දිස්වේ. 
වැරදුණු මග අතිශය කටුක එකක් වීය. දළ බෑවුමේ ඉහළ නැගීම එන්න එන්නම අභියෝගාත්මක විය. දෙපයින් යාමට වඩා බොහෝවිට කළේ බෑවුමේ වැඩුණු නූස් පඳුරු වල එල්ලී සතරපයින් යාමය. කූඩාරම, ජලය, උයන පිහන බඩු, කැමරා උපකරණ ආදිය සමග ඉතා බරැති මල්ලක් එල්ලාගෙන මොහොර බෑවුමක ඉහළට නැගීම කිසිසේත් පහසු එකක් වූයේ නම් නැත.

බඩගෑම - ඡායාරූපය - චතුර ලක්මාල් රතුවඩු
ගමන කෙතරම් දුෂ්කර වුවත් බෑවුමේ සිට බලන කල අවට දර්ශනය අතිශයින්ම මනරම් එකක් විණ. බැලූ මානයේ දිස්වූයේ හරිත සාගරයකි.
රාස්සිගේ අවුව වැටී දිලිසෙන කඳු...
අපේ එකම අරමුණ වූයේ රෑබෝ වන්නට ප්‍රථම කඳවුරු භූමිය වෙත ළඟාවීමය. මේ කඳුකර කොටියාගේ (Panthera paradus kotiya) අඩවියයි. වනයේ රජතුමා ළඟම සිටින බව සාක්ෂි වශයෙන් ඉතා මෑතක තැබූ නිය සටහනක් ගසක තිබී අපට හමුවිය.
කොටි නිය පඳුරු - ඡායාරූපය - සජිත් මධුෂාන් අබේගුණවර්ධන
කොටින් මෙසේ ගස්මත තම සලකුණු තබන්නේ එය තමාගේ වසම (Territory) බව අනෙකුත් කොටියන්ට දන්වා සිටීමටය. මේ සඳහා බොහෝවිට උන්ගේ මුත්‍රාද යොදා ගැනේ. කොටියා තදින්ම වසම් චර්යාව දක්වන සත්ත්වයෙකි. තමා වෙන් කරගෙන සිටින සීමාව‍ට වෙනත් පිරිමි කොටියෙකු ඇතුළු වුවහොත් අනෙකාගේ මරණය සිදුවන තුරුම උන් එකිනෙකා හා සටන් කරති. ජයග්‍රාහකයාට වසමේ අයිතිය තහවුරු වෙයි.
කෙසේ වෙතත් රෑ බොහෝ වන්නට පෙර කඳු මුදුනට ළඟා වීමට අපට හැකිවිය. මෙය සැබවින්ම කඳු මුදුනත පිහිටි තැනිතලා භූමියකි. බොහෝදුරට හෝර්ටන් තැන්නේ පරිසරයට සමාන ලක්ෂණ දරයි.
ඉර බැස යන හැන්දෑවේ...
වේගයෙන් කළුවර ගලාහැලෙන්නට වූ නිසා අප කළේ වහවහා කූඩාරම අටවා කෑමට යමක් සූදානම් කර ගැනීමය. ස‍‍ඳ පහනින් එළිය වූ ඇටමිදුළු පවා ගල්ගැසෙන තරම් සීතල එදා රෑ..... සමාවෙන්න මිතුරනි.. එය විස්තර කරන්නට මගේ වාග්කෝෂය පොහොසත් නැත. ගිරි බැබළෙන සඳපහනක් මා පියවි ඇසින් දුටුවේ එදාය. කඳු මුදුනක තැනිතලාවක හඳපාන හා තරුරෑන යට මා ගෙව්වේ මගේ ජීවිතයේ සුන්දරතම රාත්‍රිය බවට නම් සැක නැත.
හඳයි, තරුයි, අපේ කූඩාරමයි, ලන්තෑරුමයි - ඡායාරූපය - චතුර ලක්මාල් රතුවඩු
කොටියා පෙනෙන්නට සිටියේ නැත. නමුත් එදා රෑ කන ළඟම කොටියා ගොරවන හඬ ඇසුණු බව සජිත් හා චතුර දිවුරා කීහ.
පසුදා උදෑසන අපේ ඇස් ඉදිරිපිට තිබුණේ මිහිබට පාරාදීසය බවට නම් සැකයක් නැත. රාවණා ගමන් කළ කරත්ත පාර තණ ගොල්ලේ අපූරුවට සිත්තම්ව තිබුණ අතර දළ බෑවුම කෙළවර එක එල්ලේ පෙනුනේ සමනල සිරසය.
කරත්ත පාර - කෙළවර නිවන
තැන්නේ කෙළවරක කුඩා දියපොකුණක් වූ අතර එය සීතා පොකුණ ලෙස හැඳින්වේ. සීතාගේ කඳුළින් නිර්මිත බව කියන එය අප යන කාලයේ පැවති අධික නියඟය නිසාවත් සිඳී තිබුණේ නැත.
කඳුළින් නිර්මිත පොකුණ
බෑවුමේ නැගෙනහිර දෙසින් දක්නට ලැබුණේ වර්ණනා විෂයාතික්‍රාන්ත ‍සොඳුරු දසුනකි. මීදුම් සළු පොරවා ගත් නීල කඳු පෙළ අපේ රසකාමී නෙත් සිත් සනහාලමින් ප්‍රතාපවත් ලෙසින් නැගී සිටියේය.
නීල කඳුගැටේ...
බැලූ බැල්මට නිහඬ වුවත් වනබිම ජීවයෙන් පිරී පැවතුණි. පයට පෑගෙන තණ බිස්ස පවා සජීවී සුන්දරතාවයෙන් යුතු බව පෙන්වන්නට මේ තණ මල් පියලි සාධක නොවේද?
තණමල්....
ආපසු ගමනද පහසු එකක් වූයේ නැත. නමුත් අප අත්විඳි  ජීවන මිහිර හා සසඳද්දී එය අබැටක් තරම්වත් නොසැලකිය යුතු බව මගේ හැඟීමයි.
අාපසු ගමන....


Friday, March 11, 2016

Madampa Ganga - River Expedition - මාදම්පා ගං තරණය....

සංචාරකයන් අතර ප්‍රකටම ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි ගංගාව කුමක්දැයි ඇසුවහොත් ලැබෙන නිසැක පිළිතුර වන්නේ 'මාදු ග' යන්නයි. මාදු ගඟ ගැන අසා නැති හෝ එක්වරක් ‍හෝ එහි සංචාරය කර නැති අය ඇත්නම් ඒ බොහොම අතළොස්සක් දෙනෙක් පමණයි. නමුත් 'මාදු ග' ආසන්නයේම ඊට ඉතා සමීප පාරිසරික ලක්ෂණ රැගත් ඇතැම් විට ඊටත් වඩා ජෛව විවිධත්වයෙන් ඉහළ තවත් වටිනා පාරිසරික පද්ධතියක් ඇති බව දන්නේ බොහෝම ස්වල්ප දෙනෙක් පමණයි. අද 'සොබාරූ' චාරිකාව ඒ සුන්දර තෙත්බිම වෙතටයි.
මෙය පිහිටා ඇත්තේ ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ අම්බලන්ගොඩ, කරන්දෙණිය හා හික්කඩුව ප්‍රදේශවලට මැදිවයි. අම්බලන්ගොඩ හිරේවත්ත පාලම අසලින් මුහුද හා එක්වන මේ අතිවිශාල ජලස්කන්ධය අක්කර 35,000ක පමණ වපසරියක පැතිරී තිබෙනවා. ප්‍රදේශවාසීන් විසින් මෙය 'මාදම්පා ග' ලෙස හඳුන්වනු ලැබුවත් ඇත්තටම මෙය කිවුල් දිය මිශ්‍ර විල් පද්ධතියක් එසේත් නැත්නම් කලපුවක් ලෙස හැඳින්වීම වඩාත් නිවැරදි බවයි ම‍ගේ අදහස.
පිහිටීම
මා මුලින්ම පැවසූ ආකාරයට මෙහි දක්නට ලැබෙන පාරිසරික ලක්ෂණ සපුරා මාදු ගට සමානයි. නමුත් කුරුල්ලන් හා අනෙකුත් වනජීවීන්ගේ ගැවසීම මාදුට වඩා ඉහළ අගයකින්නිරීක්ෂණය කරන්නට අපට හැකිවුණා. ඊ‍ට හේතුව වන්නට ඇත්තේ මාදු ඟ මෙන් මේ කලපුව නිරන්තරව ධාවනය වන බෝට්ටු වලින් දූෂණය වී නොතිබීම වන්නට ඇති.
පුංචි දියකාවා
මේ පරිසර පද්ධතිය මේ වන විට අභයභූමියක් ලෙස නම් කර ආරක්ෂිත කර තිබෙනවා. මෙහි දැකිය හැකි ඉතා සුලබතම පක්ෂියා වන්නේ 'පුංචි දියකාවායි - Little Cormorant - Microcarbo niger '. ඊට අමතරව අතිවිශාල පක්ෂි ගහණයක් නරඹන්නට මේ අවට අවස්ථාව තිබෙනවා.
පළා කොකා

මෙයා තරමක් විශේෂ පක්ෂියෙක්. අප දැක පුරුදු කණකොකා - Indian Pond Heron - ගේ බාහිර ස්වරූපයට ඉතා සමාන වුවත් වර්ණයෙන් ඊට වඩා බෙහෙවින් වෙනස් හා ආකර්ෂණීයයි. මේ සුන්දර පක්ෂියා හඳුන්වන්නේ 'පළා කොකා' -Striated Heron (Butorides striata) යන නමින්. ක‍ඩොල් කොකා යන නමිනුත් ඇතැම් විට හැඳින්වෙන මේ සුන්දර පක්ෂියා ම‍ාළුන් ගොදුරු කර ගන්නට ඇමක් යොදන පක්ෂි විශේෂයක් ලෙසත් හැඳින්වෙනවා.
ස්වර්ගය...
මේ ප්‍රධාන විලෙන් ඉවතට ගලන ඇල මාර්ගයක්. මෙවන් ඇල මාර්ග බොහෝ ගණනක් මේ අවට තිබෙනවා. තද කොළ පැහැ ගසින් වටවුණු ඇල ඉවුර බොහෝ පක්ෂීන්ට මෙන්ම දකුණේ මෙම ප්‍රදේශයටම ආවේණික 'විල් මුවන්'ටත් අපූරු නිවහන් සපයනවා. විල් මුවන් ගැන දැන ගන්නට මගේ පෙර ලිපි හා මෙතනින් සම්බන්ධ වෙන්න.
විල් මුවා - http://sobaroo.blogspot.com/2012/05/injured-hog-deer-rescued-at-hiyare.html
සුදු මැදි කොකා

මේ ඉතින් බක තපස් රකින්නෙ කවුද කියලා අමුතුවෙන් කියන්න දෙයක් නෑ නෙ. මේ සුදු මැදි කොකා...Intermediate EgretMesophoyx intermedia අපි සාමාන්‍යයෙන් දැකලා තියෙන ගව කොකාට -Cattle Egret -  වඩා තරමක් විශාල විශේෂයක්. මෙයාටත් වඩා තරමින් විශාල මහ සුදු කොකාත් - Great Egret දැක ගන්නට ලැබුණත් යහපත් ඡායාරූපයක් ගන්නට අවස්ථාවක් උදා වුණේ නෑ.
ගිංපොල් ශාකය
ඉහත රූපයේ පෙනෙන්නේ රෙඩ් පාම් ශාකයක් යැයි බැලූ බැල්මට සිතුණත් මෙය ලංකාවේ දුර්ලභව දක්නට ලැබෙන ශාක විශේෂයක්. කඩොලාන අතර දක්නට ලැබෙන එකම තාල වර්ගයේ ශාකය වන මෙය ගිංපොල් Nypa Fruticans නමිනුයි හැඳින්වෙන්නේ. ගිංපොල් ශාකයේ ඉතා සරු ගහණයක් මාදම්පා විල අවට දක්නට පුළුවන්. මෙම ශාක ගහණයන් දියබල්ලන්, පක්ෂි විශේෂ ආදීන්ට අපූරු අාරක්ෂිත නිවහන් සපයනවා.
කබරගොයා
මෙයා නම් අමුතුවෙන් හඳුන්වාදෙන්නට අවශ්‍ය නෑ නොවැ. මේ වගේ කබරගොයින්Varanus salvator  විශාල ප්‍රමාණයක් මේ අවට බහුලව දක්නට ලැබෙනවා.
කුසඇලි සයුරුකුස්සා
මේ ඉන්නේ මේ පරිසර පද්ධතියේ බහුලව දක්නට ලැබෙන තවත් සුවිශේෂ දැවැන්ත පක්ෂියෙක්. මේ 'කුස ඇලි සයුරුකුස්සා' හෙවත් White Bellied Sea Eagle - Haliaeetus leucogaster
අහස අපට....
පසුගිය දා සමාජ ජාල ඔස්සේ විශාල ආන්දෝලනයකට තුඩුදුන් උකුස්සා හම ගැසීමේ සිද්ධියට අදාළ පක්ෂියා වූයේත් මේ සයුරුකුස්සාම බවයි ඒ ඡායාරූප දුටු මට සිතුණේ. මා වැරදි නම් කරුණාකර නිවැරදි කරනු ඇතැයි බලාපොරොත්තු වනවා.
අළු කොකා

මේ ඉන්නේ අළු කොකා හෙවත් Grey Heron. ඔහුගේ පසුබිමින් දක්නට ලැබෙන්නේ සරුවට වැඩුණු ගිංපොල් ගහණයක්.
වචනයට නැගිය නොහැකි සුන්දරත්වය....

මෙම පරිසර පද්ධතිය සංචාරකයන්ගේ ඇසින් වහංවී තිබීම නිසා මෙය දූෂණය වී ඇති ප්‍රමාණය තරමක් අවම වී තිබෙනවා. මාදම්පා විල අවට විල් ඉවුරු ගොඩ කරමින් ඉදි වන සංචාරක හෝටල් තමයි දැනට මෙහි පැවැත්මට එරෙහි ප්‍රධානතම තර්ජනය වී තිබෙන්නේ. කෙසේ නමුත් මේ සුවිශේෂ තෙත්බිම් පරිසරය අනාගතය වෙනුවෙන් සුරැකී පවතිනු ඇතැයි මා පරිසර ලෝලියෙකු වශයෙන් මුළු හදින්ම ප්‍රාර්ථනා කරනවා.

Tuesday, February 23, 2016

Seven Falls - Uda Maliboda - ඇලි හත සොයා...... - Part II

දෙවන කොටස...
වනය තුළින් ගමන්කිරීම අපූරු අත්දැකීමක්.. මේ සමනලයා නම් ඔබ නිතර දැක ඇති සුපුරුදු එක්කෙනෙක්...

Common Sailor - Neptis hylas

තෙවන ඇල්ලට පිවිසීම අපට දැඩි අභියෝගයක් බවට පත්වුණා. කඹය ආධාර කර ගනිමින් ඉතා දුෂ්කර ගමනක් අවසානයේ අපි ඇලිහත පද්ධතියේ තුන්වන ඇල්ල පාමුලට ළඟා වුණා.


Ceylon Tree Nymph - Idea iasonia

මේ සුන්දර සමනලයා අපට හමුවුණේ තෙවන දියඇල්ල පාමුලදීයි. මේ ලංකාවෙ හමුවන විශාලම සමනලයන්ගෙන් කෙනෙක්වන ‘පාවෙන්නා‘ හෙවත් Ceylon Tree Nymph - මේ සමනලයාගේ සුවිශේෂි සංචරණ ස්වරූපය නිසා මෙයා පාවෙන්නා නමින් හඳුන්වනවා. මෙයා ලංකාවට ආවේණික සමනල විශේෂයක්.
තෙවන ඇල්ල

මේ තියෙන්නේ ඇලිහත පද්ධතියේ තුන්වන දිය ඇල්ල. උසින් අඩි හතළිහකට ආසන්නව ගල්තලාව දිගේ ලාලිත්‍යව ගලාබසින මේ සුන්දර නමක් නැති දියඇල්ල මෙතෙක් එය සොයා එන්නට අප දැරූ අනන්ත වෙහෙස ක්ෂණයෙන් පහකර දැමුවා.
Low shutter click
මේ තුන්වන ඇල්ලේ පහත කොටස සහ මා විසින් ගත් එකම ලෝ ෂටර් ඡායාරූපය. බොහෝ අය දියඇලි ඡායාරූපගත කිරීමේදී අඩු ෂටර් වේගයක් සහිතව ඡායාරූප ගත්තත් මං කැමති දිය ඇල්ලේ ස්වභාවික ස්වරූපය දැක්වෙන අන්දමින් එය ඡායාරූපයට නගන්නටයි. ඒ නිසා මා අතින් ලෝෂටර් ඡායාරූප ගැනෙන්නේම නැති තරම්. මේක මගේ පෞද්ගලික අදහසක් පමණයි. දියඇලි වල ගත්ත ඉතා මනරම් ලෝ ෂටර් ඡායාරූප මම අනන්ත දැක තිබෙනවා.
ඇලි... නිම්නැති ඇලි...
තෙවන ඇල්ලේ සිට හතරවැනි ඇල්ලට යාම එතරම් විශාල අභියෝගයක් වුණේ නෑ. මේ වන විට වටින් ගොඩින් කළුවර වැටීගෙන ආ නිසා නවාතැන් ගත හැකි තැනක් සොයා ගත යුතු බව අපේ අදහස වුණා. කෙසේ නමුත් අවසානයේ අප තීරණය කළේ පස්වැනි ඇල්ල පාමුල ගල්තලාවේ රාත්‍රිය ගත කරන්නටයි.  
කූඩාරම් පොජ්ජ..
දියඇල්ල පාමුල ගල්තලාවේ ගත කළ රාත්‍රිය මගේ ජීවිතයේ අමතක නොවන රැයක්. සෙමෙන් ගන කලුවර වනපෙත වෙලා ගනිද්දී දිය දහරේ සිලිසිලි නාදයෙන් සිත සුවපත් වෙද්දී, සිතල සුළං රැළි හමාගියේ ගතේ හිරිගඩු නංවමින්. මේ සමන් දෙවියන්ගේ අඩවිය වූ බැවින් කිසිවෙක් මත්පැනක් පානය කරන්නට තබා මසක් මාළුවක් අනුභව කරන්නටවත් අදහස් කළේ නෑ. එය අප ගමනේ මුලදීම ඇති කර ගත් එකතාවයක්. අනිත් අතට අපගෙන් වනයේ පාරිශුද්ධභාවයට කිසිදු හානියක් නොවිය යුතු බවත් අප අතර තිබුණු නිහ එකතාවයක්. කිසිදු සත්ත්වයෙකුගේ ඡායාරූපයක් වෙනුවෙන් සැනෙළි (ෆ්ලෑෂ්) භාවිත නොකිරීමටත්, සත්ත්වයන් පසුපස හඹා යමින් ඡායාරූප නොගැනීමටත් අප විශේෂයෙන් පරෙස්සම් වුණා. ගමනේ නඩේගුරා වුණු සුමුදු අයියා එය විශේෂයෙන් අවධාරණය කළ කාරණයක්.. 
රාත්‍රිය ගත කළ තැන ඉහළ...
ඇටමිදුලු පවා ගල් වෙන සීත රාත්‍රියකට පසු උදෑසනම අවදි වූ අපි ගමනේ ඊළඟ අදියරට සූදානම් වුණා. 
මගේ සැහැල්ලුව...
අපගේ ඉතා බරැති 'සැහැල්ලු' උරලා ගත් අපි නැවතත් ගස්, ගල් උඩින් පනිමින් අපේ දුෂ්කර ගමන පටන් ගත්තා. හයවැනි ඇල්ලෙන් පසු නැවතත් අපට වනයට ඇතුළු වන්නට සිදුවුණේ ගල්කුළු මතින් යන ගමන එන්න එන්නම අසීරු වූ නිසායි. 
නම් නැති ඇලි...
වනය තුළින් කළ දුෂ්කර ගමනකින් පසු නැවත දියපහර වෙත පිවිසි අපි මෙතෙක් අප දුටු අයස්කාන්තම දර්ශනයෙන් මන්මත් වූවා. ඇත්තමයි මේ දියඇලි පද්ධතියේ අති අලංකාරම දිය ඇල්ල හත්වැනි ඇල්ල එහෙමත් නැත්නම් හරියටම කිව්වොත් ඇලිහත පද්ධතියේ මුල්ම ඇල්ල යයි කීම අතිශයෝක්තියක් නෙවෙයි. දියඇලි අංක හය හා හත දෙකම එක හා ආසන්නවමයි ඇද හැලෙන්නේ... බොහෝ වේලාවක් මේ සුන්දරත්වය දෑසින් උරා බිව් අපි අවසාන ඇල්ලත් තරණය කරන්නට පටන් ගත්තා...
මේ සුන්දරත්වය වදන්වලට හරවන්න පුළුවන්ද?

තරණය
අවසාන ඇල්ලත් තරණය කර ඉහළට පැමිණි අප දුටුවේ ජීවිතයේ කිසිදිනක අමතක නොවන ආකාරයේ සුන්දර දසුනක්.. සිරිපා රක්ෂිතයේ නීල කඳු පෙළත්, පහතින් දිස්වන නොඉඳුල් වනාන්තරයත් මැවූ සුන්දරත්වය කියන්නට තරම් මගේ වාක්කෝෂය පොහොසත් නැහැ..

මනස්කාන්ත...

ඇලි හතකට මුදුනෙන් නාගන්නට ලැබීමත් අපූරු අත්දැකීමක්. සුමුදු අයියා ඇතුළු පිරිස දිවා ආහාරය සූදානම් කරද්දී මා ඒ අවට වනගහනයේ මදක් ඇවිද ගියා... ‍මේ බලන්න මා නෙළා ගත් අස්වැන්න...

කොක්මොට - Eriocaulon ceylanicum
මේ කොක්මොට - Eriocaulon ceylanicum ශාකය... දියසීරාවට ආසන්නව වර්ධනය වන මෙය කුඩා පඳුරුමය ශාකයක්.. සිංහල වෙදකමේ දද, කුෂ්ට ආදී සමේ රෝග වලට ප්‍රතිකාර කිරීමේදී බහුලව භාවිත කෙරෙන ඖෂධීය ශාකයක්..


බිනර - Exacum trinerveum
මේ තියෙන්නේ බිනර මලක්..Exacum trinerveum ලංකාවට ආවේණික අතිශයින්ම සුන්දර මලක් වන බිනර මල මීට කලින් දෙවතාවක් මට ලංකාගමදීත්, හෝර්ටන් තැන්නේදීත් මුණගැසී තිබෙනවා. ඒ හැම මලකටම වඩා මෙයා සුවිශේෂී කෙනෙක්.. මෙයා ශ්‍රීපාද රක්ෂිතයට ආවේණික උප විශේෂයක් බවයි විශේෂඥයන්ගේ අදහස..

ගල්පර මැඩියා - Nannophrys ceylonensis
මේ ඉන්නේ ගල්පර මැඩියා.. Nannophrys ceylonensis මෙයා ලංකාවට ආවේණික සත්ත්ව විශේෂයක්.. නිතරම දියසීරාව සහිත ගල්පර ආශ්‍රිතව සිටින මොහු අවට පරිසරයෙන් වෙන්කර හඳුනාගැනීම ඉතා අසීරුයි...
මේත් එයාම තමයි...
මේ ඉන්නෙත් එයාම තමයි.. බලන්න ඉන්න පරිසරය අනුරූපව ඔහු හැඩගැසී සිටින ආකාරය..

ලයිකන

මේ වගේ ලයිකන වලින් පිරුණු ශාක මේ අවට සෑම තැනම දක්නට ලැබුණා. ඇලිහත පද්ධතියේ ඉහළම ඇල්ලටත් ඉහළින් සිට දිවා ආහාරය ලබාගත් අපි මේ සුන්දර පරිසරයට සමුදී ආපසු එන්නට පිටත් වුණා.
ඉහළට යද්දී දියපාර ඔස්සේ ඇලි තරණය කළත්, ආපසු එනවිට ඒවා හරහා පහතට බැසීම කළ හැකි කාර්යයක් නො‍වන නිසා මුළු ආපසු ගමනම සිදුවුණේ වනාන්තරය හරහායි.
වන රජදහන
වනය හරහා එද්දී අප දුටු හද කම්පා කරවන දසුන වුණේ මුළු වනාන්තරයම වල්ලපට්ට හොරුන්ගේ ග්‍රහණයට හසුව තිබීමයි. බැලූ බැලූ හැම අතම කපා දැමූ විවිධ ප්‍රමාණයේ වල්ලපට්ට ශාක දක්නට ලැබුණා.
පුවක්මල් ඇල්ල...
ඉතාම දුෂ්කර ගමනක් අවසානයේ හවස් වේගෙන එද්දී අපි මාල‍ිබොඩට පැමිණියා. මේ ඔබ දකින්නේ මාලිබොඩට පෙනෙන තවත් සුන්දර ඇල්ලක් වන පුවක්මල් ඇල්ල.. කුඩා ජලවිදුලි බලාගාරයක ග්‍රහණයට හසුවී ඇයත් දැන් සිඳී ගිහින්...
ඇලිහත දුරින් දුරට...
ගමනේ අවසාන ඡායාරූපය... මේ ඇලිහත පද්ධතිය ඈතට පෙනෙන හැටි. විපරමෙන් බැලුවොත් දියඇලි තුනක් හඳුනාගන්නට පුළුවනි...


මෙවන් ගමනක් යන්නට ඔබට අදහසක් ඇත්නම් මේ කරුණු ගැන දැඩි අවධානය යොමු  කළ යුතුමයි.

අංක 01 - ඔබ මනා ශාරීරික යෝග්‍යතාවයකින් සිටීම අත්‍යවශ්‍ය කරුණක්. මෙය ඉතා දුෂ්කර ගමනක් නිසාම දරාගැනීමේ හැකියාව ඔබට ඉහළින්ම තිබිය යුතුයි.

අංක 02 - ඔබ සමග ඉතා හොඳ සහායශීලී කණ්ඩායමක් හා පළපුරුදු මගපෙන්වන්නෙක් සිටිය යුතුයි. අපට මග පෙන්වූ රොෂාන් පරිසරය ගැන හැබෑ කැක්කුමක් ඇති ඉතා අපූරු, දැරණියගල ගම්වාසී තරුණයෙක්...

අංක 03 - වැසි සමය මගහැර ගමන යොදා ගැනීම වඩාත්ම උචිතයි.

අංක 04 - ඔබ වනයට ආගන්තුක බවත් වනය අයිති වන සතුනට බවත් නිරන්තරයෙන් සිහි තබා ගන්න. ලංකාවෙ හමුවන විශාලතම කොටින් සහ කුරු අලින්ගේ නිජභූමියට ඔබ පිවිසෙන බවත් අමතක කරන්න එපා.

විශේෂ ස්තූතිය - දිය අැලි මිතුරු සංසදයේ සුමුදු මහේ්ෂ් ඇතුළු පිරිස හා ගමනට සහභාගී වුණු ඉතාම සහෘද හිතකාමී මිතුරු පිරිසට....
ඒ වගේම මේ වගේ අවදානම් ගමන් වලදී මට නිරතුරු ආශිර්වාදයක් වන මාගේ දයාබර බිරින්දෑට...