Monday, June 24, 2019

The Motorcycle Diaries... ස්කූටර් චාරිකා - අයගම දියඇලි දඩයම්


දියඇලි දඩයමක් ආයෙත්....
කොටගඟ දියඇලි දාමයේ චාරිකාවට පස්සෙ කොහෙවත් යන්න බැරි වුණා. රටේ පැවති අයහපත් තත්ත්වය වගේම දරුවන්ගෙ අසනීප තත්ත්වයන් එක්ක ගෙදරින් එළියට බහින්න පුළුවන් කමක් තිබුණේ නෑ. නමුත් ඔය අතරෙ මගේ කාර්යාලයේ නිලධාරිනියකගෙ ඥාතියෙකුගෙ මරණයක් නිසා පසුගිය බ්‍රහස්පතින්දා රත්නපුරේ යන්න සිදුවුණා. ඔන්න මගේ සංචාරක ඉත්තෑවාට අවස්ථාවක් එළඹුණා. සෙසු සගයන් බස් රථයකින් එද්දී මම තීරණය කළා හික්කඩුවේ සිට බයිසිකලයෙන් රත්නපුරේ යන්න.
සුපුරුදු පරිදි මම් ගමන් මාර්ගය තෝරා ගත්තේ බටපොළ, ඇල්පිටිය, පිටිගල, හෙවෙස්ස හරහා බදුරලියට එන්න...
පැලවත්ත - බදුරලිය මාර්ගය
පැලවත්ත හන්දියෙන් කළුගල හරහා බදුරලිය දක්වා දිවෙන මාර්ගය අතිශයින්ම සුන්දර එකක්. දෙපස වැඩුණු වන ගහනය මැදින් දිවෙන පටුපාර එකවර වාහන දෙකකට මාරු වෙන්නට අසීරු එකක්. නමුත් ස්කූටරයේ සිහින් නාදයත්, සුළඟට නැළවෙන ගහකොළවල සිරිසිරියත්, අතුපතර නදදෙන කුරුලු කූජනයත්, ලහිලහියේ ගලාහැලෙන දියදහරා වල සිලිසිලියත් විඳිමින් යන මේ ගමන හරියට භාවනාවක් වගේ. මේ ධ්‍යානය බිඳින්නේ ඉඳහිට මා පසුකර යන හෝ ඉදිරියට එන යම් රියක් පමණයි.
ස්වර්ග මාර්ගය
වැසිසමය නිසා මේ මග දෙපස සියලු දියදහරා සක්‍රීයව තිබුණා. බදුරලියෙන් කලවාන ප්‍රධාන මාර්ගයට ප්‍රවිෂ්ට වුණු මම මොරපිටියේ මට සුපුරුදු කඩ පොඩ්ඩෙන් උදෑසන ආහාරය ගත්තා. ඉන්පසු කෙළින්ම මට හුරුපුරුදු අතිසුන්දර ශ්වේත සළුව සොයන්නට අත්වැල්තොට අහස්බෝක්කුව අසළින් ඉහළට ඇදුණා.
අහස්බෝක්කුව
අහස්බෝක්කු ඇල්ල එහෙම නැත්නම් කබරගොයි දොළ ඇල්ල එතරම් උස නැති නමුත් සුන්දරත්වයෙන් අනූන ඇල්ලක්. වැසිසමය නිසා එහි සුන්දරත්වය දෙගුණ වී පෙනුනා.
අහස්බෝක්කු ඇල්ල/කබරගොයි දොළ ඇල්ල
අතරමග තව බොහෝ දියඇලි තිබුණත් මම ඒවායේ නතර නොවී කෙළින්ම රත්නපුරයට පැමිණියේ ඒ වන විටත් මද වැසි ඇද හැළෙමින් පැවතුණු නිසා. 
වැහි මන්දාරම් අහස
මළ ගෙදරට සහභාගි වී මද වෙලාවක් එහි ගත කර මම නැවත එන්නට පිටත් වුණේ රත්නපුර පානදුර මාර්ගය හරහා. ඉඩන්ගොඩ පාළම ළඟින් වමට හැරවූ මම අයගම දක්වා පැමිණියා. 
චොක්ලට් පාට රත්නපුරයේ ගංගා
රත්නපුරයේ සියලු ගංගා දක්නට ලැබෙන්නේ චොකලට් පැහැයෙන්. ගං ඉහත්තාවේ මැණික් ගැරීමත්, වන සංහාරයත් ඊට හේතු වෙනවා. අයගමින් ඈගල්ඔය පාරට හැරී කිලෝමීටර් කීපටක් ගියවිට ගමික්කන්දට හැරෙන පාර හමු වෙනවා. ඒ පාරේ මද දුරක් ගියවිට මේ අතිශය සුන්දර ඇල්ල මුණ ගැහුණා.
එතරම් උස නැති නමුත් පළලින් වැඩි මෙය හඳුන්වන්නෙ 'මිනී ඇල්ල' නමින්. 
මිනී ඇල්ල
මිනී ඇල්ල මුදුන
ඊට කිලෝමීටර් එකහමාරක් පමණ ඉහළින් රිටිගස් ඇල්ල නමින් තවත් ඇල්ලක් ඇති බව මම දැන හිටියත් වැහි දෙයියා නපුරු වී ගෙන ආ බැවින් අකමැත්තෙන් වුණත් ආපසු හැරෙන්නටයි සිදුවුණේ.
බිනර
අතරමග හමුවුණ බිනර මලක්
පොද වැස්සේම ගවරගිරියට ආපු මම තවත් සුන්දර ඇල්ලක් ගාව මදක් නැවතුනා. 
මියුණු ඇල්ල මුදුන
මෙය හැඳින්වෙන්නෙ 'මියුණු ඇල්ල' නමින්. 
මියුණු ඇල්ල
මීමන ප්‍රේමතිලක කවියා මියුණු ඇල්ල පදනම් කරගෙන නිල්දියේ නළඟන නමින් කවි පංතියක්ද රචනා කර තිබෙනවා.
“අල්ලා අතින් පා වෙන වනමල් කළඹ
නිල් වතුරෙන් නැඟුණු අතිසුන්දර නළඹ
ගල්පර නමැති උස් රඟමඬලට එළඹ
සොල්වාපන්! තවත් දිය සුළි මිණි සලඹ!
(නිල්දියේ නළඟන)
අතරමගදී හමු වුණු ඒ ගමේ ග්‍රාම නිලධාරී මහත්තයා මාව නවතාගෙන හැඳුනුම්පතත් පරීක්ෂා කළා...
අයගම කියන්නෙ දියඇලි පාරාදීසයක්. මීට කලිනුත් මම මේ අවටම දියඇලි කීපයක් නරඹා තිබෙනවා.
නමුත් ඒ වනවිටත් බොහෝ ප්‍රමාද වී තිබුණ නිසා මට ආපසු එන්නට සිදු වුණා.
අද සියලු පින්තූර මගේ ජංගමයෙන්...

Tuesday, June 4, 2019

Kabbalekanda Revisited - යං බොලේ - කබ්බලේ

කන්නෙලියත් එක්ක මගේ තියෙන්නෙ ආත්මගත බැඳීමක්. මේ වෙන කොට කන්නෙලිය රක්ෂිතයේ වනමං අතරින් මං පියමං නොකළ වනමගක් නැති තරම්. පසුගිය බදාදා තුන්වැනි වතාවටත් කන්නෙලියේ දිග හා දුෂ්කරම වනමං පෙත වන කබ්බලේ කන්ද වනමං පෙත ඔස්සේ අතිශය සොඳුරු කබ්බලේ කන්ද තරණය කරන්නට මට හැකි වුණා.
මෙවර ගමනට එක් වුණේ මගේ වනචාරී (වනයේ හැසිරෙන) දයාර්ද්‍ර මිත්‍රයෙක්. අපි දෙදෙනා හික්කඩුවෙන් පිටත්ව යටලමත්ත කිට්ටුවට එද්දී මහ වැස්සකටත් අහු වුණා. බයිසිකලයක සංචාරය කරන්නෙකුට ලැබෙන එක් දුලබ අවස්ථාවක් තමයි අවට පරිසරයේ වඩා සමීප වින්දනීය අත්දැකීමක් ලබන්නට හැකිවීම. ඒ එක්කම ජන ජීවිතය හා හොඳින් මුහු වෙන්නටත් බයිසිකල් සංචාරකයාටත් පොදු ප්‍රවාහන මාධ්‍ය ඔස්සේ සංචරණය කරන්නාටත් ලැබෙනවා.
ඉතින් අපි වැස්සට නැවතී හිඳපු යටලමත්තේ පුංචි ගෙදර මාමාත් හරි අපූරු චරිතයක්. ජැකට් හෙල්මට් දාගෙන ඒලියන්ස්ලා වාගෙ පෙනුන අපි පවා සාදරයෙන් පිළි අරං බොහොම සුහදව සැලකූ ඒ වයසක ගැමියා අපේ හදවත් වල උණුසුම් තැනක ලැගුම් ගත්තා.
කන්නෙලියේ පිවිසුම් දොරටුවට අපි පිවිසියේ මද පොද වැස්සේමයි. ටිකට් කවුන්ටරය ඉදිරියෙන් ඇති වනමග ඔස්සේ කැලෑවට ඇතුළු වූ අපි තෙත් කලාපීය සදාහරිත වැසි වනාන්තරයක අරුමය විඳිමින් හෙමින් ඉදිරියට ගියා.
කරඳ
මේ එසේ ගමන් කරද්දී අපට හමුවුණ කරඳ ශාකයක්. එහි කඳේ කළු කූඹි ගුල් ජනපද දක්නට පුළුවන්. උන් කඳ විදගෙන ඇතුළු වුණේ කෙසේදැයි මට හිතා ගන්නට බැරි වුණා.
විවේකස්ථාන
මෙලෙස ඉදිරියටම යද්දී ගමනේ පළමු විවේක ස්ථානය මුණ ගැහෙනවා. ඉදිරියට නෙරූ විසල් ගල් පතුරක් යට මදක් හිඳගෙන විවේක ගන්නට ඔබට පුළුවන්. මේ ගල් පොත්ත මට සිංහරාජයේ සිංහගල මං පෙතේදී මුණ ගැහෙන ගල් පොත්ත සිහි කළා.
වැරණිය
කඳු මුදුනට ආසන්න වෙත්ම මේ වැරණිය ශාකය බහුලව දක්නට ලැබුණා. මෙය පඳුරක් ලෙස වැඩෙන දේශීය ශාකයක්. සමනලුන්ගේ දැඩි ආකර්ශණයට ලක් වූ ශාකයක් ලෙස නිරීක්ෂණය කළ හැකියි. ශාකය හඳුනාගන්නට භූෂණගේ මෙම බ්ලොග් අඩවිය උපකාර වුණා. https://biodiversityofsrilanka.blogspot.com/2015/11/veraniyahedyotis-fruticosa.html
බ්ලූබොට්ල් සමනලයා - Graphium sarpedon
පෝෂක ශාකය ලෙස වැරණිය භාවිත කරන සමනලුන් බොහෝ ප්‍රමාණයක් අපට දක්නට ලැබුණා.
Rustic - Cupha erymanthis
අවට සියලු සුන්දරත්වයන් උරා බොමින් කඳු මුදුනට පිවිසෙන්නට අපට ආසන්න වශයෙන් පැය දෙකක් පමණ ගත වුණා. ඒ අතර තුර අනවරත කූඩලු ප්‍රහාරයන්ට ලක් වූ බව නොකියාම බෑ. මීට පෙර දෙවතාවක් ඇවිත් තිබුණත් කබ්බලේ කඳු මුදුන හැමදාමත් නැවුම්...
කඳු මුදුනේ සිට
කඳු මුදුනේ සිට කුරුලු ඇසින් අවට බලන විට දක්නට ලැබෙන දර්ශනය අතිශයින් මනහරයි. නොඉඳුල් වන පියස සිප හමන සීත සුළං පහස විඳිමින් ගල් තලාව මත වැතිරී පැයකට ආසන්න කාලයක් ගත කළ අපි ආපසු එන්නට හැරුණා.
කටු කිතුල් - Oncosperma fasciculatum
මේ කටුකිතුල් ශාකය දක්නට ලැබුණේ කඳු මුදුනට ආසන්නවයි. මෙය ලංකාවට ආවේණික ශාකයක්. කඳ පුරාම දක්නට ලැබෙන කටු නිසා මෙය කටු කිතුල් ලෙස හඳුන්වනවා.
ස්ථරීභවණය
සදාහරිත වනාන්තරයක ස්ථරීභවනය හොඳින්ම නිරීක්ෂණය කළ හැක්කේ කඳු මුදුනක සිටයි. බලන්න වියන් ස්ථරයේ හොර, බූහොර, මිල්ල, හැඩවක, හල් ආදී ශාක මතු වී පෙනන හැටි
කඳු මුදුනේ සිට පහතට බහින්නට මංපෙත වැටී තිබෙන්නේ මළ දොළක් හරහායි. මේ අතර දුටු බාඳුරා ගොටුවක් හා මලක් තමයි මේ. ඇත්තටම කෘමි සතුන් බාඳුරා මල විසින් ගොදුරු කර ගන්නවා යැයි කීම ව්‍යාජයක්.
බාඳුරා ගොටුව
කෘමීන් ගොදුරු වන්නේ බාඳුරා ගොටුවටයි. එය පත්‍රයේම විකරණයක්. බාඳුරා මල කෘමීන් ආකර්ෂණය කර ගත්තත් ගොදුරු කර ගන්නට බැහැ.
නිකරුණේ චෝදනාවට ලක් වෙන මල
මෙලෙස හෙමින් පහළට ආපු අපට මගදී මේ විශාල බිම්මල දක්නට ලැබුණා.
ඌරු හතු
ඌරු හතු යනුවෙන් හැඳින්වෙන මෙය ආහාරයට ගන්නා විශේෂයක් බවයි සඳහන් වුණේ.
කන්නෙලිය වනයේ සුලබව දක්නට ලැබෙන පිනුම් කටුස්සෙකුගේ ගැහැණු සතෙක් මේ.
ලංකාවට ආවේණික විශේෂයක් වන පිනුම් කටුස්සාගේ පිරිමි සතා මීට වඩා විචිත්‍ර සුන්දර සතෙක්.
හැම තැනම දක්නට ලැබෙන දියදහරා ආවේණික මත්ස්‍ය විශේෂයන්ගෙන් ගහණයි.
තල්කොස්සා - Belontia signata
මේ තල්කොස්සා නමින් හැඳින්වෙන අතිශය සුන්දර මත්ස්‍යයෙක්.
අනගිමල ඇල්ල
අති සුන්දර අනගිමල ඇල්ලේ දර්ශනයෙන් පසු අපි කබ්බලේ කන්ද ගමන අවසන් කළා.
ඉන්පසු අපි කන්නෙලිය රක්ෂිතයෙන් පිටත්ව ආසන්න සුන්දර දියදහරක් වෙත ගියේ ස්නානය පිණිසයි.
උඩවැඩියා
දැනටමත් ඒ පරිසර පද්ධතිය විනාසකාරයන්ගේ ග්‍රහණයට ලක්ව තිබෙනු දුටු බැවින් ඒ ගැන වැඩිය මුකුත් නොකියා ඉන්නම්...
හැංගුණු සුන්දරත්වය
දියට බට වහාම ගල් පාඬියා ලෙස හැඳින්වෙන මත්ස්‍ය රංචු විසින් දෙපා වසා ගන්නවා. එය අපූරු අත්දැකීමක්.
නීල පළිඟු දිය
මුළු ගමනේම වෙහෙස නීල පළිඟු දියේ සෝදා හරිමින් අපි ගමන නිමා කළා.




Tuesday, April 30, 2019

Camping on a Dream Paradise - සිහින පාරාදීසයක කඳවුරු බැඳීමු

දීර්ඝ කාලයකට පස්සේ ජීවිතේ ඉතා සමීප මිත්‍රයන් දෙදෙනෙක් සමග වනගත වෙන්නට අවස්ථාව උදා වුණා. ඇත්තටම මේ දෙන්නා මුණ ගැහුණේත් මේ වගේම සුන්දර 'දාම ඇලි' ගවේෂණයකදීමයි. බොහෝ කාලයක් මුළුල්ලේ කෙරුණු සාකච්ඡා අවසානයේ පහුගිය දොහක අපි මේ හීනය හැබෑ කරගත්තා. 
අපි මෙවර චාරිකා කළේ දිවයිනේ අතිශය සුන්දරම පෙදෙසක් වන නකල්ස් රක්ෂිතයේ පිහිටි දිය ඇලි දාමයක් නැරඹීම සඳහායි. සුප්‍රකට කෝබට්ස් ගැප් ප්‍රදේශය නැරඹීම ගමනේ එක් අරමුණක් වූ නිසාවෙන් අපි ගමන් ආරම්භ කළේ හුන්නස්ගිරියෙන්. එහි සිට ඩීන්ස්ටන් හරහා මීමුරේ දක්වා දිවෙන මාර්ගය අතිශය අබලන්. ලංගම බස්රියක උඩ විසිවෙමින් අතිශය සුන්දර පාරිසරික කලාපයක් හරහා ගමන් කළ අපි පුංචි කඩමණ්ඩියක් ලඟින් බැහැගත්තා. එතැන් පටන් කෝබට්ස් ගැප් දක්වා කිලෝමීටර හයක පමණ දුරක් ත්‍රීරෝද රථයකින් ගමන් කළ අපි ලංකාවේ සුන්දරතම භූ ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරන පෙදෙසකින් බැස ගත්තා. 
ලකේගල කෝබට්ස් ගැප් සිට
පසෙකින් ලකේගලද, තවත් පසෙකින් කෙහෙල්පත් දෝරුව, යහන්ගල වැනි කඳුද, කෙළින්ම ඉදිරිපසින් ස්ෆින්ක්ස් 1, 2 යනුවෙන් නම් ලද ඉතා වෙනස් පෙනුමක් ගන්නා කඳුද, තවත් පසෙකින් මීමුරේ දක්වා දිවෙන සුන්දර මගද කුරුලු ඇහැකින් බලන්නට කෝබට්ස් ගැප් සිට පුළුවනි.
නකල්ස් හිස් පහ සමග අළුගල්කන්ද
මෙම පෙදෙසට නකල්ස් යන නම දෙන්නට හේතු වුණු මිටි කළ අතක ඇඟිලි ඇට මෙන් පෙනෙන හිස් පහකින් යුතු කඳු වැටියත් ඊට මෙහායින් අළුගල්කන්දත් මනාව දකින්නට මෙහි සිට පුළුවනි.
මෙතැන් සිට තංගප්පුව තෙක් ඇති ජීප් ට්‍රැක් එක දිගේ අපි පාගමන පටන් ගත්තා. වනයෙන් වැසුණු මාවත රසකාමීන්ට නම් ඉතා සුන්දර අත්දැකීමක්. මගදිගට පුංචි සමනලුන් හා වෙනත් කෘමීන්ද නයනරංජනීය භූදර්ශනද අපේ ගමන පමා කළා.
සමනලුන්
පළගැටියා
නම නොදන්නා කෘමියෙක්
මේ වන මග ඔස්සේ කිලෝමීටර් කීපයක් ඉදිරියට ගිය අපි අපේ ට්‍රේල් හෙඩ් එක හෙවත් වනමංපෙත ආරම්භයට පැමිණියා. 
 මග දිගටම අතිශය සුන්දර දසුන් වලින් නම් අඩුවක් තිබුණේ නෑ.
බිනර

නම නොදන්නා වනමල්

මුඩ මහණ
 වනමල් වල මිහිර විඳිමින් අපි අවසානයේ දියඇලි දාමයේ මුදුන් ඇල්ල වෙත පැමිණියා. එහි කඳවුරු බැඳීමයි අපේ අරමුණ වුණේ. 
පළමු ඇල්ලේ මුදුන
මෙතැන සිට අපට දක්නට ලැබුණේ අතිශයින්ම රමණීය දර්ශනයක්. 
ඇල්ල මුදුනේ මම
 අද රෑ ගත කරන්නේ මෙතැන බව සිතීම පවා හිත චමත්කාරයෙන් පුරවාලූ බව නොකියාම බෑ. අප කඳවුර සකස් කර මොහොතක් ගත වෙත්ම මහා වර්ෂාවක් කඩා හැලුණා. රාත්‍රී සුන්දර දර්ශන සිහිනයක්ම කරමින් වර්ෂාව බොහෝ රෑ බෝ වන තුරුම පැවතියා.
නමුත් පසුදා උදෑසන දක්නට ලැබුණේ වචනයෙන් විස්තර කළ නොහැකි සුන්දරත්වයක්.
උදේ...

වලා වියනට ඉහළින්

ඇල්ල වැටෙන තැන

මිහිර
 ඇල්ලට ඉහළින් තිබුණේ විසල් තැනිතලාවක්... මේ තැනිතලාවේ සිට නකල්ස් කඳුවැටිය ඉතා සමීපව හා සුන්දරව දක්නට හැකියි.
වන පෙතට ඉහළින් පායන හිරු

තැනිතලාව

තැනිතලාවට පහළින් වලාකුළු

නකල්ස්

නොඉඳුල් වලාකුළු වනාන්නතරය
කූඩාරම් ඉදි කළ ස්ථානය ඉතා හොඳින් පිරිසිදු කර, ගෙනා සියලුම දෑ එකතු කර ගැනීමෙන් පසු අපි එන්නට පිටත් වුණා. එතැන් සිට දියඇලි දාමයක් පහළට බසින්නටයි අපට සිදු වුණේ. ගණනින් දියඇලි හතක් නිරීක්ෂණය කරන්නට අපට හැකි වුණා. 
පළමු ඇල්ල






ගමන පුරාවටම මට භාවිත කරන්න වුණේ 70-300 කාචය. මගේ සුපුරුදු 18-55 කාචය දෝෂයකට ලක්ව තිබීම නිසා භූ දර්ශන රූගත කිරීමේදී මා පත් වූ අපහසුතාවය කියා නිම කරන්නට බැහැ.
කෙසේ නමුත් ඉතාම සුන්දර චාරිකාවක් අතුරු ආන්තරාවකින් තොරව නිම කරන්නට අපට හැකි වුණා.