Monday, June 6, 2016

Ravana's Chariot Path - රාවණා සමග ඇවිද ගි‍යෙමි....


රාවණා හා ඔහුගේ පුරාවෘත්තයන් හා බැඳුණු ස්ථාන ලංකාවේ කොතෙකුත් ඇත. ඒ අතුරෙන් වඩාත්ම ස්වභාව සෞන්දර්ය‍යෙන් අනූන පෙදෙසක් පිදුරුතලාගල කඳු පන්තියේ රම්බොඩ අන්තයේ පිහිටා තිබේ. රාවණාගේ කරත්තය ගමන් කළ මාර්ගය යන අර්ථයෙන් මෙය 'චැරියට් පාත්' යන නමින් හැඳින්වෙන අතර ගම්වැස්සන් මෙය හඳුන්වන්නේ 'පිට්ටනි' යන නමිනි.
මෙම සුන්දර බිම්කඩ සොයා අපි ගමන් ඇරඹුවේ පුස්සැල්ලාව ‍'ෆ්‍රොටොෆ්ට් ' වතුයායෙනි. වතුයාය මැදින් දිවෙන ජීප්රථ පාරේ කඳු ඉහත්තාව දෙසට ගමන් කළ විට ‍'චැරියට් පාත්' කරා දිවෙන යාන්තමට සළකුණු වූ අඩිපාර දැකිය හැක.
වතුයාය මැදින් - ඈතින් අ‍පේ ඉලක්කය
එම අඩිපාර දිවයන්නේ කඳුකර වනාන්තරයක් මැදිනි. ඉතා අසීරු ගමනක් වූ මෙය අපට අමතක නොවන අත්දැකීමක් වන්නේ මද දුරක් ඉහළට ආ අපට මග වැරදීම හේතුවෙනි.
වැරදුණු මග - ඡායාරූපය - චතුර ලක්මාල් රතුවඩු
මේ රූපයේ සුදු පැහැ ඊතලයෙන් අප යායුතුව තිබුණු නිසි මගත්, රතුපැහැ ඊතලයෙන් මග වරද්දාගත් අප ගමන් කළ තියුණු බෑවුම් සහිත මගත් දිස්වේ. 
වැරදුණු මග අතිශය කටුක එකක් වීය. දළ බෑවුමේ ඉහළ නැගීම එන්න එන්නම අභියෝගාත්මක විය. දෙපයින් යාමට වඩා බොහෝවිට කළේ බෑවුමේ වැඩුණු නූස් පඳුරු වල එල්ලී සතරපයින් යාමය. කූඩාරම, ජලය, උයන පිහන බඩු, කැමරා උපකරණ ආදිය සමග ඉතා බරැති මල්ලක් එල්ලාගෙන මොහොර බෑවුමක ඉහළට නැගීම කිසිසේත් පහසු එකක් වූයේ නම් නැත.

බඩගෑම - ඡායාරූපය - චතුර ලක්මාල් රතුවඩු
ගමන කෙතරම් දුෂ්කර වුවත් බෑවුමේ සිට බලන කල අවට දර්ශනය අතිශයින්ම මනරම් එකක් විණ. බැලූ මානයේ දිස්වූයේ හරිත සාගරයකි.
රාස්සිගේ අවුව වැටී දිලිසෙන කඳු...
අපේ එකම අරමුණ වූයේ රෑබෝ වන්නට ප්‍රථම කඳවුරු භූමිය වෙත ළඟාවීමය. මේ කඳුකර කොටියාගේ (Panthera paradus kotiya) අඩවියයි. වනයේ රජතුමා ළඟම සිටින බව සාක්ෂි වශයෙන් ඉතා මෑතක තැබූ නිය සටහනක් ගසක තිබී අපට හමුවිය.
කොටි නිය පඳුරු - ඡායාරූපය - සජිත් මධුෂාන් අබේගුණවර්ධන
කොටින් මෙසේ ගස්මත තම සලකුණු තබන්නේ එය තමාගේ වසම (Territory) බව අනෙකුත් කොටියන්ට දන්වා සිටීමටය. මේ සඳහා බොහෝවිට උන්ගේ මුත්‍රාද යොදා ගැනේ. කොටියා තදින්ම වසම් චර්යාව දක්වන සත්ත්වයෙකි. තමා වෙන් කරගෙන සිටින සීමාව‍ට වෙනත් පිරිමි කොටියෙකු ඇතුළු වුවහොත් අනෙකාගේ මරණය සිදුවන තුරුම උන් එකිනෙකා හා සටන් කරති. ජයග්‍රාහකයාට වසමේ අයිතිය තහවුරු වෙයි.
කෙසේ වෙතත් රෑ බොහෝ වන්නට පෙර කඳු මුදුනට ළඟා වීමට අපට හැකිවිය. මෙය සැබවින්ම කඳු මුදුනත පිහිටි තැනිතලා භූමියකි. බොහෝදුරට හෝර්ටන් තැන්නේ පරිසරයට සමාන ලක්ෂණ දරයි.
ඉර බැස යන හැන්දෑවේ...
වේගයෙන් කළුවර ගලාහැලෙන්නට වූ නිසා අප කළේ වහවහා කූඩාරම අටවා කෑමට යමක් සූදානම් කර ගැනීමය. ස‍‍ඳ පහනින් එළිය වූ ඇටමිදුළු පවා ගල්ගැසෙන තරම් සීතල එදා රෑ..... සමාවෙන්න මිතුරනි.. එය විස්තර කරන්නට මගේ වාග්කෝෂය පොහොසත් නැත. ගිරි බැබළෙන සඳපහනක් මා පියවි ඇසින් දුටුවේ එදාය. කඳු මුදුනක තැනිතලාවක හඳපාන හා තරුරෑන යට මා ගෙව්වේ මගේ ජීවිතයේ සුන්දරතම රාත්‍රිය බවට නම් සැක නැත.
හඳයි, තරුයි, අපේ කූඩාරමයි, ලන්තෑරුමයි - ඡායාරූපය - චතුර ලක්මාල් රතුවඩු
කොටියා පෙනෙන්නට සිටියේ නැත. නමුත් එදා රෑ කන ළඟම කොටියා ගොරවන හඬ ඇසුණු බව සජිත් හා චතුර දිවුරා කීහ.
පසුදා උදෑසන අපේ ඇස් ඉදිරිපිට තිබුණේ මිහිබට පාරාදීසය බවට නම් සැකයක් නැත. රාවණා ගමන් කළ කරත්ත පාර තණ ගොල්ලේ අපූරුවට සිත්තම්ව තිබුණ අතර දළ බෑවුම කෙළවර එක එල්ලේ පෙනුනේ සමනල සිරසය.
කරත්ත පාර - කෙළවර නිවන
තැන්නේ කෙළවරක කුඩා දියපොකුණක් වූ අතර එය සීතා පොකුණ ලෙස හැඳින්වේ. සීතාගේ කඳුළින් නිර්මිත බව කියන එය අප යන කාලයේ පැවති අධික නියඟය නිසාවත් සිඳී තිබුණේ නැත.
කඳුළින් නිර්මිත පොකුණ
බෑවුමේ නැගෙනහිර දෙසින් දක්නට ලැබුණේ වර්ණනා විෂයාතික්‍රාන්ත ‍සොඳුරු දසුනකි. මීදුම් සළු පොරවා ගත් නීල කඳු පෙළ අපේ රසකාමී නෙත් සිත් සනහාලමින් ප්‍රතාපවත් ලෙසින් නැගී සිටියේය.
නීල කඳුගැටේ...
බැලූ බැල්මට නිහඬ වුවත් වනබිම ජීවයෙන් පිරී පැවතුණි. පයට පෑගෙන තණ බිස්ස පවා සජීවී සුන්දරතාවයෙන් යුතු බව පෙන්වන්නට මේ තණ මල් පියලි සාධක නොවේද?
තණමල්....
ආපසු ගමනද පහසු එකක් වූයේ නැත. නමුත් අප අත්විඳි  ජීවන මිහිර හා සසඳද්දී එය අබැටක් තරම්වත් නොසැලකිය යුතු බව මගේ හැඟීමයි.
අාපසු ගමන....


Friday, March 11, 2016

Madampa Ganga - River Expedition - මාදම්පා ගං තරණය....

සංචාරකයන් අතර ප්‍රකටම ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි ගංගාව කුමක්දැයි ඇසුවහොත් ලැබෙන නිසැක පිළිතුර වන්නේ 'මාදු ග' යන්නයි. මාදු ගඟ ගැන අසා නැති හෝ එක්වරක් ‍හෝ එහි සංචාරය කර නැති අය ඇත්නම් ඒ බොහොම අතළොස්සක් දෙනෙක් පමණයි. නමුත් 'මාදු ග' ආසන්නයේම ඊට ඉතා සමීප පාරිසරික ලක්ෂණ රැගත් ඇතැම් විට ඊටත් වඩා ජෛව විවිධත්වයෙන් ඉහළ තවත් වටිනා පාරිසරික පද්ධතියක් ඇති බව දන්නේ බොහෝම ස්වල්ප දෙනෙක් පමණයි. අද 'සොබාරූ' චාරිකාව ඒ සුන්දර තෙත්බිම වෙතටයි.
මෙය පිහිටා ඇත්තේ ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ අම්බලන්ගොඩ, කරන්දෙණිය හා හික්කඩුව ප්‍රදේශවලට මැදිවයි. අම්බලන්ගොඩ හිරේවත්ත පාලම අසලින් මුහුද හා එක්වන මේ අතිවිශාල ජලස්කන්ධය අක්කර 35,000ක පමණ වපසරියක පැතිරී තිබෙනවා. ප්‍රදේශවාසීන් විසින් මෙය 'මාදම්පා ග' ලෙස හඳුන්වනු ලැබුවත් ඇත්තටම මෙය කිවුල් දිය මිශ්‍ර විල් පද්ධතියක් එසේත් නැත්නම් කලපුවක් ලෙස හැඳින්වීම වඩාත් නිවැරදි බවයි ම‍ගේ අදහස.
පිහිටීම
මා මුලින්ම පැවසූ ආකාරයට මෙහි දක්නට ලැබෙන පාරිසරික ලක්ෂණ සපුරා මාදු ගට සමානයි. නමුත් කුරුල්ලන් හා අනෙකුත් වනජීවීන්ගේ ගැවසීම මාදුට වඩා ඉහළ අගයකින්නිරීක්ෂණය කරන්නට අපට හැකිවුණා. ඊ‍ට හේතුව වන්නට ඇත්තේ මාදු ඟ මෙන් මේ කලපුව නිරන්තරව ධාවනය වන බෝට්ටු වලින් දූෂණය වී නොතිබීම වන්නට ඇති.
පුංචි දියකාවා
මේ පරිසර පද්ධතිය මේ වන විට අභයභූමියක් ලෙස නම් කර ආරක්ෂිත කර තිබෙනවා. මෙහි දැකිය හැකි ඉතා සුලබතම පක්ෂියා වන්නේ 'පුංචි දියකාවායි - Little Cormorant - Microcarbo niger '. ඊට අමතරව අතිවිශාල පක්ෂි ගහණයක් නරඹන්නට මේ අවට අවස්ථාව තිබෙනවා.
පළා කොකා

මෙයා තරමක් විශේෂ පක්ෂියෙක්. අප දැක පුරුදු කණකොකා - Indian Pond Heron - ගේ බාහිර ස්වරූපයට ඉතා සමාන වුවත් වර්ණයෙන් ඊට වඩා බෙහෙවින් වෙනස් හා ආකර්ෂණීයයි. මේ සුන්දර පක්ෂියා හඳුන්වන්නේ 'පළා කොකා' -Striated Heron (Butorides striata) යන නමින්. ක‍ඩොල් කොකා යන නමිනුත් ඇතැම් විට හැඳින්වෙන මේ සුන්දර පක්ෂියා ම‍ාළුන් ගොදුරු කර ගන්නට ඇමක් යොදන පක්ෂි විශේෂයක් ලෙසත් හැඳින්වෙනවා.
ස්වර්ගය...
මේ ප්‍රධාන විලෙන් ඉවතට ගලන ඇල මාර්ගයක්. මෙවන් ඇල මාර්ග බොහෝ ගණනක් මේ අවට තිබෙනවා. තද කොළ පැහැ ගසින් වටවුණු ඇල ඉවුර බොහෝ පක්ෂීන්ට මෙන්ම දකුණේ මෙම ප්‍රදේශයටම ආවේණික 'විල් මුවන්'ටත් අපූරු නිවහන් සපයනවා. විල් මුවන් ගැන දැන ගන්නට මගේ පෙර ලිපි හා මෙතනින් සම්බන්ධ වෙන්න.
විල් මුවා - http://sobaroo.blogspot.com/2012/05/injured-hog-deer-rescued-at-hiyare.html
සුදු මැදි කොකා

මේ ඉතින් බක තපස් රකින්නෙ කවුද කියලා අමුතුවෙන් කියන්න දෙයක් නෑ නෙ. මේ සුදු මැදි කොකා...Intermediate EgretMesophoyx intermedia අපි සාමාන්‍යයෙන් දැකලා තියෙන ගව කොකාට -Cattle Egret -  වඩා තරමක් විශාල විශේෂයක්. මෙයාටත් වඩා තරමින් විශාල මහ සුදු කොකාත් - Great Egret දැක ගන්නට ලැබුණත් යහපත් ඡායාරූපයක් ගන්නට අවස්ථාවක් උදා වුණේ නෑ.
ගිංපොල් ශාකය
ඉහත රූපයේ පෙනෙන්නේ රෙඩ් පාම් ශාකයක් යැයි බැලූ බැල්මට සිතුණත් මෙය ලංකාවේ දුර්ලභව දක්නට ලැබෙන ශාක විශේෂයක්. කඩොලාන අතර දක්නට ලැබෙන එකම තාල වර්ගයේ ශාකය වන මෙය ගිංපොල් Nypa Fruticans නමිනුයි හැඳින්වෙන්නේ. ගිංපොල් ශාකයේ ඉතා සරු ගහණයක් මාදම්පා විල අවට දක්නට පුළුවන්. මෙම ශාක ගහණයන් දියබල්ලන්, පක්ෂි විශේෂ ආදීන්ට අපූරු අාරක්ෂිත නිවහන් සපයනවා.
කබරගොයා
මෙයා නම් අමුතුවෙන් හඳුන්වාදෙන්නට අවශ්‍ය නෑ නොවැ. මේ වගේ කබරගොයින්Varanus salvator  විශාල ප්‍රමාණයක් මේ අවට බහුලව දක්නට ලැබෙනවා.
කුසඇලි සයුරුකුස්සා
මේ ඉන්නේ මේ පරිසර පද්ධතියේ බහුලව දක්නට ලැබෙන තවත් සුවිශේෂ දැවැන්ත පක්ෂියෙක්. මේ 'කුස ඇලි සයුරුකුස්සා' හෙවත් White Bellied Sea Eagle - Haliaeetus leucogaster
අහස අපට....
පසුගිය දා සමාජ ජාල ඔස්සේ විශාල ආන්දෝලනයකට තුඩුදුන් උකුස්සා හම ගැසීමේ සිද්ධියට අදාළ පක්ෂියා වූයේත් මේ සයුරුකුස්සාම බවයි ඒ ඡායාරූප දුටු මට සිතුණේ. මා වැරදි නම් කරුණාකර නිවැරදි කරනු ඇතැයි බලාපොරොත්තු වනවා.
අළු කොකා

මේ ඉන්නේ අළු කොකා හෙවත් Grey Heron. ඔහුගේ පසුබිමින් දක්නට ලැබෙන්නේ සරුවට වැඩුණු ගිංපොල් ගහණයක්.
වචනයට නැගිය නොහැකි සුන්දරත්වය....

මෙම පරිසර පද්ධතිය සංචාරකයන්ගේ ඇසින් වහංවී තිබීම නිසා මෙය දූෂණය වී ඇති ප්‍රමාණය තරමක් අවම වී තිබෙනවා. මාදම්පා විල අවට විල් ඉවුරු ගොඩ කරමින් ඉදි වන සංචාරක හෝටල් තමයි දැනට මෙහි පැවැත්මට එරෙහි ප්‍රධානතම තර්ජනය වී තිබෙන්නේ. කෙසේ නමුත් මේ සුවිශේෂ තෙත්බිම් පරිසරය අනාගතය වෙනුවෙන් සුරැකී පවතිනු ඇතැයි මා පරිසර ලෝලියෙකු වශයෙන් මුළු හදින්ම ප්‍රාර්ථනා කරනවා.

Tuesday, February 23, 2016

Seven Falls - Uda Maliboda - ඇලි හත සොයා...... - Part II

දෙවන කොටස...
වනය තුළින් ගමන්කිරීම අපූරු අත්දැකීමක්.. මේ සමනලයා නම් ඔබ නිතර දැක ඇති සුපුරුදු එක්කෙනෙක්...

Common Sailor - Neptis hylas

තෙවන ඇල්ලට පිවිසීම අපට දැඩි අභියෝගයක් බවට පත්වුණා. කඹය ආධාර කර ගනිමින් ඉතා දුෂ්කර ගමනක් අවසානයේ අපි ඇලිහත පද්ධතියේ තුන්වන ඇල්ල පාමුලට ළඟා වුණා.


Ceylon Tree Nymph - Idea iasonia

මේ සුන්දර සමනලයා අපට හමුවුණේ තෙවන දියඇල්ල පාමුලදීයි. මේ ලංකාවෙ හමුවන විශාලම සමනලයන්ගෙන් කෙනෙක්වන ‘පාවෙන්නා‘ හෙවත් Ceylon Tree Nymph - මේ සමනලයාගේ සුවිශේෂි සංචරණ ස්වරූපය නිසා මෙයා පාවෙන්නා නමින් හඳුන්වනවා. මෙයා ලංකාවට ආවේණික සමනල විශේෂයක්.
තෙවන ඇල්ල

මේ තියෙන්නේ ඇලිහත පද්ධතියේ තුන්වන දිය ඇල්ල. උසින් අඩි හතළිහකට ආසන්නව ගල්තලාව දිගේ ලාලිත්‍යව ගලාබසින මේ සුන්දර නමක් නැති දියඇල්ල මෙතෙක් එය සොයා එන්නට අප දැරූ අනන්ත වෙහෙස ක්ෂණයෙන් පහකර දැමුවා.
Low shutter click
මේ තුන්වන ඇල්ලේ පහත කොටස සහ මා විසින් ගත් එකම ලෝ ෂටර් ඡායාරූපය. බොහෝ අය දියඇලි ඡායාරූපගත කිරීමේදී අඩු ෂටර් වේගයක් සහිතව ඡායාරූප ගත්තත් මං කැමති දිය ඇල්ලේ ස්වභාවික ස්වරූපය දැක්වෙන අන්දමින් එය ඡායාරූපයට නගන්නටයි. ඒ නිසා මා අතින් ලෝෂටර් ඡායාරූප ගැනෙන්නේම නැති තරම්. මේක මගේ පෞද්ගලික අදහසක් පමණයි. දියඇලි වල ගත්ත ඉතා මනරම් ලෝ ෂටර් ඡායාරූප මම අනන්ත දැක තිබෙනවා.
ඇලි... නිම්නැති ඇලි...
තෙවන ඇල්ලේ සිට හතරවැනි ඇල්ලට යාම එතරම් විශාල අභියෝගයක් වුණේ නෑ. මේ වන විට වටින් ගොඩින් කළුවර වැටීගෙන ආ නිසා නවාතැන් ගත හැකි තැනක් සොයා ගත යුතු බව අපේ අදහස වුණා. කෙසේ නමුත් අවසානයේ අප තීරණය කළේ පස්වැනි ඇල්ල පාමුල ගල්තලාවේ රාත්‍රිය ගත කරන්නටයි.  
කූඩාරම් පොජ්ජ..
දියඇල්ල පාමුල ගල්තලාවේ ගත කළ රාත්‍රිය මගේ ජීවිතයේ අමතක නොවන රැයක්. සෙමෙන් ගන කලුවර වනපෙත වෙලා ගනිද්දී දිය දහරේ සිලිසිලි නාදයෙන් සිත සුවපත් වෙද්දී, සිතල සුළං රැළි හමාගියේ ගතේ හිරිගඩු නංවමින්. මේ සමන් දෙවියන්ගේ අඩවිය වූ බැවින් කිසිවෙක් මත්පැනක් පානය කරන්නට තබා මසක් මාළුවක් අනුභව කරන්නටවත් අදහස් කළේ නෑ. එය අප ගමනේ මුලදීම ඇති කර ගත් එකතාවයක්. අනිත් අතට අපගෙන් වනයේ පාරිශුද්ධභාවයට කිසිදු හානියක් නොවිය යුතු බවත් අප අතර තිබුණු නිහ එකතාවයක්. කිසිදු සත්ත්වයෙකුගේ ඡායාරූපයක් වෙනුවෙන් සැනෙළි (ෆ්ලෑෂ්) භාවිත නොකිරීමටත්, සත්ත්වයන් පසුපස හඹා යමින් ඡායාරූප නොගැනීමටත් අප විශේෂයෙන් පරෙස්සම් වුණා. ගමනේ නඩේගුරා වුණු සුමුදු අයියා එය විශේෂයෙන් අවධාරණය කළ කාරණයක්.. 
රාත්‍රිය ගත කළ තැන ඉහළ...
ඇටමිදුලු පවා ගල් වෙන සීත රාත්‍රියකට පසු උදෑසනම අවදි වූ අපි ගමනේ ඊළඟ අදියරට සූදානම් වුණා. 
මගේ සැහැල්ලුව...
අපගේ ඉතා බරැති 'සැහැල්ලු' උරලා ගත් අපි නැවතත් ගස්, ගල් උඩින් පනිමින් අපේ දුෂ්කර ගමන පටන් ගත්තා. හයවැනි ඇල්ලෙන් පසු නැවතත් අපට වනයට ඇතුළු වන්නට සිදුවුණේ ගල්කුළු මතින් යන ගමන එන්න එන්නම අසීරු වූ නිසායි. 
නම් නැති ඇලි...
වනය තුළින් කළ දුෂ්කර ගමනකින් පසු නැවත දියපහර වෙත පිවිසි අපි මෙතෙක් අප දුටු අයස්කාන්තම දර්ශනයෙන් මන්මත් වූවා. ඇත්තමයි මේ දියඇලි පද්ධතියේ අති අලංකාරම දිය ඇල්ල හත්වැනි ඇල්ල එහෙමත් නැත්නම් හරියටම කිව්වොත් ඇලිහත පද්ධතියේ මුල්ම ඇල්ල යයි කීම අතිශයෝක්තියක් නෙවෙයි. දියඇලි අංක හය හා හත දෙකම එක හා ආසන්නවමයි ඇද හැලෙන්නේ... බොහෝ වේලාවක් මේ සුන්දරත්වය දෑසින් උරා බිව් අපි අවසාන ඇල්ලත් තරණය කරන්නට පටන් ගත්තා...
මේ සුන්දරත්වය වදන්වලට හරවන්න පුළුවන්ද?

තරණය
අවසාන ඇල්ලත් තරණය කර ඉහළට පැමිණි අප දුටුවේ ජීවිතයේ කිසිදිනක අමතක නොවන ආකාරයේ සුන්දර දසුනක්.. සිරිපා රක්ෂිතයේ නීල කඳු පෙළත්, පහතින් දිස්වන නොඉඳුල් වනාන්තරයත් මැවූ සුන්දරත්වය කියන්නට තරම් මගේ වාක්කෝෂය පොහොසත් නැහැ..

මනස්කාන්ත...

ඇලි හතකට මුදුනෙන් නාගන්නට ලැබීමත් අපූරු අත්දැකීමක්. සුමුදු අයියා ඇතුළු පිරිස දිවා ආහාරය සූදානම් කරද්දී මා ඒ අවට වනගහනයේ මදක් ඇවිද ගියා... ‍මේ බලන්න මා නෙළා ගත් අස්වැන්න...

කොක්මොට - Eriocaulon ceylanicum
මේ කොක්මොට - Eriocaulon ceylanicum ශාකය... දියසීරාවට ආසන්නව වර්ධනය වන මෙය කුඩා පඳුරුමය ශාකයක්.. සිංහල වෙදකමේ දද, කුෂ්ට ආදී සමේ රෝග වලට ප්‍රතිකාර කිරීමේදී බහුලව භාවිත කෙරෙන ඖෂධීය ශාකයක්..


බිනර - Exacum trinerveum
මේ තියෙන්නේ බිනර මලක්..Exacum trinerveum ලංකාවට ආවේණික අතිශයින්ම සුන්දර මලක් වන බිනර මල මීට කලින් දෙවතාවක් මට ලංකාගමදීත්, හෝර්ටන් තැන්නේදීත් මුණගැසී තිබෙනවා. ඒ හැම මලකටම වඩා මෙයා සුවිශේෂී කෙනෙක්.. මෙයා ශ්‍රීපාද රක්ෂිතයට ආවේණික උප විශේෂයක් බවයි විශේෂඥයන්ගේ අදහස..

ගල්පර මැඩියා - Nannophrys ceylonensis
මේ ඉන්නේ ගල්පර මැඩියා.. Nannophrys ceylonensis මෙයා ලංකාවට ආවේණික සත්ත්ව විශේෂයක්.. නිතරම දියසීරාව සහිත ගල්පර ආශ්‍රිතව සිටින මොහු අවට පරිසරයෙන් වෙන්කර හඳුනාගැනීම ඉතා අසීරුයි...
මේත් එයාම තමයි...
මේ ඉන්නෙත් එයාම තමයි.. බලන්න ඉන්න පරිසරය අනුරූපව ඔහු හැඩගැසී සිටින ආකාරය..

ලයිකන

මේ වගේ ලයිකන වලින් පිරුණු ශාක මේ අවට සෑම තැනම දක්නට ලැබුණා. ඇලිහත පද්ධතියේ ඉහළම ඇල්ලටත් ඉහළින් සිට දිවා ආහාරය ලබාගත් අපි මේ සුන්දර පරිසරයට සමුදී ආපසු එන්නට පිටත් වුණා.
ඉහළට යද්දී දියපාර ඔස්සේ ඇලි තරණය කළත්, ආපසු එනවිට ඒවා හරහා පහතට බැසීම කළ හැකි කාර්යයක් නො‍වන නිසා මුළු ආපසු ගමනම සිදුවුණේ වනාන්තරය හරහායි.
වන රජදහන
වනය හරහා එද්දී අප දුටු හද කම්පා කරවන දසුන වුණේ මුළු වනාන්තරයම වල්ලපට්ට හොරුන්ගේ ග්‍රහණයට හසුව තිබීමයි. බැලූ බැලූ හැම අතම කපා දැමූ විවිධ ප්‍රමාණයේ වල්ලපට්ට ශාක දක්නට ලැබුණා.
පුවක්මල් ඇල්ල...
ඉතාම දුෂ්කර ගමනක් අවසානයේ හවස් වේගෙන එද්දී අපි මාල‍ිබොඩට පැමිණියා. මේ ඔබ දකින්නේ මාලිබොඩට පෙනෙන තවත් සුන්දර ඇල්ලක් වන පුවක්මල් ඇල්ල.. කුඩා ජලවිදුලි බලාගාරයක ග්‍රහණයට හසුවී ඇයත් දැන් සිඳී ගිහින්...
ඇලිහත දුරින් දුරට...
ගමනේ අවසාන ඡායාරූපය... මේ ඇලිහත පද්ධතිය ඈතට පෙනෙන හැටි. විපරමෙන් බැලුවොත් දියඇලි තුනක් හඳුනාගන්නට පුළුවනි...


මෙවන් ගමනක් යන්නට ඔබට අදහසක් ඇත්නම් මේ කරුණු ගැන දැඩි අවධානය යොමු  කළ යුතුමයි.

අංක 01 - ඔබ මනා ශාරීරික යෝග්‍යතාවයකින් සිටීම අත්‍යවශ්‍ය කරුණක්. මෙය ඉතා දුෂ්කර ගමනක් නිසාම දරාගැනීමේ හැකියාව ඔබට ඉහළින්ම තිබිය යුතුයි.

අංක 02 - ඔබ සමග ඉතා හොඳ සහායශීලී කණ්ඩායමක් හා පළපුරුදු මගපෙන්වන්නෙක් සිටිය යුතුයි. අපට මග පෙන්වූ රොෂාන් පරිසරය ගැන හැබෑ කැක්කුමක් ඇති ඉතා අපූරු, දැරණියගල ගම්වාසී තරුණයෙක්...

අංක 03 - වැසි සමය මගහැර ගමන යොදා ගැනීම වඩාත්ම උචිතයි.

අංක 04 - ඔබ වනයට ආගන්තුක බවත් වනය අයිති වන සතුනට බවත් නිරන්තරයෙන් සිහි තබා ගන්න. ලංකාවෙ හමුවන විශාලතම කොටින් සහ කුරු අලින්ගේ නිජභූමියට ඔබ පිවිසෙන බවත් අමතක කරන්න එපා.

විශේෂ ස්තූතිය - දිය අැලි මිතුරු සංසදයේ සුමුදු මහේ්ෂ් ඇතුළු පිරිස හා ගමනට සහභාගී වුණු ඉතාම සහෘද හිතකාමී මිතුරු පිරිසට....
ඒ වගේම මේ වගේ අවදානම් ගමන් වලදී මට නිරතුරු ආශිර්වාදයක් වන මාගේ දයාබර බිරින්දෑට...

Tuesday, February 2, 2016

Seven Falls - Uda Maliboda - ඇලි හත සොයා......

නම් නොලද ඇල්ලක්...
ජීවිතයේ සහභාගි වන්නට ලැබුණු දුෂ්කරතම සහ සුන්දරතම චාරිකාවකට පසුගිය ජනවාරි මාසයේ එක්වන්නට ලැබුණා. ශ්‍රීලංකා දියඇලි මිතුරු සංසදය මගින් සංවිධානය කල මේ ගමන යෙදී තිබුණේ ලංකාවේ බොහෝ දෙනෙකුගේ ඇස නොගැසුණු අතිශය සුන්දර පෙදෙසක් වන සිරිපා රක්ෂිතයේ ඇලි හත සොයා යන්නටයි.
ඇලිහත නමින් නම් කෙරුණත් මේ දියඇලි පද්ධතිය තුළ ඊට වඩා ඇලි සංඛ්‍යාවක් පිහිටන බවයි අපේ අත්දැකීම වුණේ. ඇතැම් දියඇලි මේ වන තෙක් වාර්තා නොවී පැවතීම විශේෂයක්. මේ අපූර්ව දියඇලි පද්ධතියට ජීවය දෙන්නේ සීතාවක ගඟ එසේත් නැතිනම් නයා ගඟ විසින්. මේ ගංගාව කැළණි ගඟ පෝෂණය කරන ප්‍රධානතම ජල පෝෂකයක්.

ඇලිහත පිහිටා තිබෙන්නේ දැරණියගල නගරයේ සිට අතිදුෂ්කර ගමන් මගක කිලෝමීටර 18ක් පමණ ගමන්කළ පසු හමුවන උඩමාලිබොඩ ප්‍රදේශයේයි. 


උඩ මාලිබොඩ....
මේ ගම්වැසියන් මුහුණ පාන ප්‍රවාහන දුෂ්කරතා හා සසඳා  බලද්දී අප කෙතරම් වාසනාවන්තදැයි සිතුණු වාර අනන්තයි.


ගමන දුරයි මග කටුකයි..
මේ ආකරයට වාහනයෙන් බසිමින් එය තල්ලු කරමින් සෑහෙන දුරක් ගිය අපි අවසානයේ සිරිපා රක්ෂිතයේ මායිමට පැමිණියා. ඈතින් යාන්තමින් දිස්වුණු ඇලිහත දියඇලි පද්ධතියේ පළමු ඇල්ල අපේ මහන්සිය සෝදා හැරියේ ක්ෂණයකින්.


ඇලිහත ඉතා අෑතින්..
මේ සුන්දර දියඇලි පද්ධතියේ අනාගතය එතරම් හිතකර නොවන බව අපට මනාව පසක් වුණේ එහි ඉදිකර ඇති කුඩා ජලවිදුලි බලාගාරය දැකීමෙන්. ර‍ටට පිළිලයක් වී ඇති මේ කුඩා ජලවිදුලි බලාගාර නිසා වැනසෙන පාරිසරික වටිනාකම් මෙතකැයි කියන්නට බැහැ.  දෙවන ඇල්ලට ඉහළින් ඉදිකර ඇති බැම්මක් මගින් දියපහර හරස්කර වනය තුළින් එළන ලද විශාල බටයක් ඔස්සේ මේ විදුලි බලාගාරයට ජලය ලබා ගන්නවා. බටය දෙපස අඩි දහයක් පමණ කිලෝමීටර් එකහමාරක් තරම් දුරකට වනය එළිපෙහෙළි කර තිබුණා. දැඩි ස්වභාවික රක්ෂිතයක මේ තරම් දේවල් කරන්නට අවසර දුන්නේ කවුද?
රටට හෙණයක් වූ කුඩා බලාගාර...
මේ ඔබ දකින්නේ ඇලිහත දියඇලි පද්ධතියේ අපට මුලින්ම මුණගැහෙන ඇල්ල. ඇත්තටම කිව්වොත් ඇලිහත පද්ධතියේ අවසාන ඇල්ල. මේ ඇල්ල දෝතළු ඇල්ල වශයෙනුත් හැඳින්වෙනවා. මේ ඇලි පද්ධතියේ නමකින් හඳුන්වන එකම ඇල්ල මේකයි.
දෝතළු ඇල්ල... අකාලයේ මරා දැමූ සුන්දරිය...
සාමාන්‍යයෙන් ඇලි පද්ධතියක පහළම ඇල්ල විශාල ජල ධාරිතාවක් දැරීම සාමාන්‍ය තත්ත්වයක්. නමුත් මේ ඇලි පද්ධතියේ අවසාන ඇල්ල දෙස බලන්න. ඉහළින් ජලය සූරා කෑම නිසා දෝතළු ඇල්ල මන්ද පෝෂණයෙන් පෙළෙන රූප සුන්දරියක් වගෙයි.
දිය ඇල්ල ඔස්සේ ඉහළට...
ඇල්ලේ ජලය අඩුවී තිබීම නිසා ඇල්ල ඔස්සේ ඉහළට නගින්නට අප තීරණය කළා. වනය තුළින් ගමන්කරනවාට වඩා අඩු කාලයකින් ඉහළ නගින්නට එමගින් අපට අවස්ථාව සැලසුනා. නමුත් එය ඉතාම කල්පනාවෙන් කළ යුතු කටයුත්තක්. බලන්න මේ පින්තූරයේ ඉදිරියෙන්ම සිටින මමත්, රතු ඊතලයෙන් පෙන්වා ඇති මගේ සගයනුත් සිටින ස්ථාන දෙස. මේ රළු බෑවුමේ කෙතරම් ඉහළින් මා සිටිනවාදැයි ඔබට වටහා ගත හැකියි. අප මේ නගින්නේ දිය ඇල්ලට සමාන්තරවයි. ඉතා ලිස්සන සුළු ගල්පර්වතය ඇතැම් විට අත්පා හතරෙන්ම තරණය කරන්නටත් අපට සිදු වුණා. එහිදී කණ්ඩායම් සගයන් දැක්වූ සහයෝගය වචනයෙන් විස්තර කරන්නට අපහසු තරම් අපූරුයි. මීට පෙර කවදාවත් මුණ ගැසී නැති, මුහුණු පොතෙන් පමණක් යන්තම් හඳුනාගෙන සිටි ඔවුන් ඉතා මිත්‍රශීලී උණුසුම් හදවත් ඇති පරිසර ලෝලීන් බව කිව යුතුමයි. ගමනේ අසීරු අවස්ථාවලදී එකිනෙකාට දැක්වූ සහයෝගය නොවන්නට මේ ගමන යතාර්ථයක් නොවන්නට තිබුණා....
පළමු ඇල්ලේ මුදුන...
මේ දෝතළු ඇල්ලේ ඉහළ කොටස... ඈතින් යාන්තමට පෙනෙන්නේ ජල විදුලි බලාගාරයයි.
දෙවන ඇල්ල...
දෝතළු ඇල්ලේ මුදුනට නැංග විට දෙවන ඇල්ලේ පැහැදිලි දර්ශනයක් දැක ගත හැකියි. පළමු ඇල්ල හා දෙවන ඇල්ල පිහිටා ඇත්තේ එකිනෙකට ඉතා සමීපවයි.
දෙවන ඇල්ලේ මුදුනේ සිට....
මේ තිබෙන්නේ දෙවන ඇල්ලේ මුදුන... බල්ලා මළ ඇල්ල තරණය කළාට පසු දිය අැල්ලක මුදුනට යන්නට ලැබුණු දෙවන අවස්ථාවයි මේ... එකවර දියඇලි හතකම මුදුන් තරණය කරන්නට ලැබීම ජීවිතයේ මා ලද භාග්‍යයක්...
දෙවන ඇල්ලේ සිට තෙවන ඇල්ල වෙත යාම ප්‍රබල අභියෝගයක් වුණා. දියපහර ඔස්සේ ඉතා අසීරුවෙන් ඉහළට ආ අපට කිසිසේත් තරණය කළ නොහැකි විශාල බාධාවක් මුණ ගැසුණා. ඒ සෘජුව ඉහළට නැගුණ ගල් බිත්තියක්. ආරක්ෂක බඳපටි, හිස්වැසුම් ආදිය නැතිව එය තරණය කිරීම කිසිසේත් නොකළ යුත්තක් බව අප සමග සිටි පළපුරුදු කඳු නගින්නන් වන දිලුම් හා තිමිර තරයේ කියා සිටි බැවින් එය මගහැර යාම සඳහා අප වනයට ඇතුළු වුණා.
වනරාජ
මේ අලංකෘත කුඩා ශාකය අපට මුණ ගැහුණේ වනාන්තරයේ දියපහරට ආසන්න සෙවණ ඇති තැනකදී. මේ තමා සුප්‍රකට වනරාජ ශාකය.

Anoectochilus regalis යන විද්‍යාත්මක නමින් හැඳින්වෙන මෙය ලංකාවට ආ‍වේණික දුර්ලභ ඖෂධ පැළෑටියක්. සර්ප විෂට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා භාවිත වන දිව්‍ය ඖෂධයක් ලෙසයි වනරාජ සැලකෙන්නේ...

ගල්පර්වතය මගහැර යාම සඳහා වනය තුළින් බොහෝ දුරක් ගමන්කළ අපි නැවත දියපහර වෙත පිවිසුණා.

ගමනේ දුෂ්කර අවස්ථාවක්...
ගමනේ අභියෝගාත්මක අවස්ථාවක්.... කණ්ඩායම් හැඟීම උපරිමයෙන්ම දැනුන අවස්ථාවක්...
ඩ්‍රෝනය....
අප සමග පැමිණි දිනුෂ අයියා ඇතුළු කණ්ඩායම රූගත කිරීම සඳහා ඩ්‍රෝන යානයක් ගෙනවිත් තිබුණා. අපට ළඟා විය නොහැකි මානයන්ට ළඟා වෙමින් සුන්දර දර්ශන රූගත කරන්නට එයට හැකි වුණා.
මෙසේ ඉතා අභියෝගාත්මක තත්ත්වයන්ට මුහුණ දෙමින් අපි ඉදිරියටම ගමන් කළා.... 
ගමනේ තවත් සුන්දර අවස්ථා ඉදිරි ලිපි මගින්....